Nostalgie opgeklits

Onthou julle nog destyds se dadelbolletjies – naas crunchies was dit sekerlik van die lekkerste tuisgemaakte soetgoed waaraan ek my kleintyd gereeld vergryp het. Deesdae sien ek hulle weer gereeld op veral padstalle se rakke en dit kos wilskrag om nie ‘n pakkie te koop nie – maar dan onthou ek weer die resep – die baie margarien en suiker waarby die dadels en mariebeskuitjies ingemeng is. Dis toe wat ek dit goeddink om so bietjie te timmer aan die oudagse lekkerte. Geen meer margarien of ekstra suiker nie en pleks van die Mariebeskuitjies gebruik ek nou hawermout, maar die grootste bonus is die rooibos espresso wat ‘n subtiele nuwe geur daaraan verleen. Ek hou veral daarvan om die chai-espresso daarby in te meng. Ek weet ook nie of julle nou al agtergekom het nie, maar elke nou het ek ‘n ander gunsteling tee uit Carmién Tea se wonderlike verskeidenheid rooibostees. Dan drink ek letterlik koppies vol daarvan sommer so al om die uur, veral as ek vassit agter my rekenaar. Deesdae is my nuutste gunsteling rooibos cuppaccino, gemaak met Carmién se rooibos espresso, sommer so ‘n dubbele sterkte daarvan. As ek ‘n vinnige draai gooi by die Carmién-teewinkel by die Feines Fine Foods Deli in Seepunt, staan die koppie sommer al klaar reg, ek hoef nie eers te vra nie.

ESPRESSO DATE BALLS

Makes 40 balls
Preparation time: 20 min

400 g pitted dates
1,25 ml (¼ t) bicarbonate of soda
125 ml (½ c) boiling water
375 ml (1½ c) oats or 1 packet (200 g) sugar-free bran biscuits
125 ml (½ c) cacao
250 ml (1 c) desiccated coconut
80 ml (⅓ c) coconut oil, melted
45—60 ml (3—4 T) Carmién Rooibos Espresso (Natural or Chai)
Desiccated coconut for rolling

1 Place the dates in a glass bowl and sprinkle over the bicarbonate of soda. Pour over the boiling water and microwave for 1 minute. Let cool.
2 Place dates with the rest of the ingredients except the coconut needed to roll the balls, in the bowl of the food processor and process till a smooth paste is formed.
3 Scoop out 12,5 ml (1 dessert spoon) of the mixture and roll in balls, then roll in coconut. Refrigerate till needed.

Hint: Add some honey if you prefer a sweeter date ball.

Braai op safari

Die wintervakansie is om die draai en wat ‘n verligting en blye vooruitsig: mens kan weer ‘n lekker toersafar aanpak! Ja, na twee jaar is ons super opgewonde om vir ‘n slaggie weer in die wiltuin te gaan kuier. Ons hou van kamp, want dan is jy so lekker naby die natuur. Saans pak ons ‘n vuurtjie en braai ‘n vleisie of soms sommer net ‘n braaibroodjie. Ek kan nie wag nie (en ek gaan julle ook vanuit die wildtuin vertel watter avonture ons alles beleef).

Maar daarmee gepaardgaande kom mos vele voorbereidings. Ons toerwa is reeds gediens en alles wat moet saam, begin staan die hele garage vol, want na twee jaar is dit al asof jy van nuuts af jouself moet vergewis van wat alles ingepak moet word. Die vleis is reeds gekoop en netjies in pakkies, net genoeg vir een keer se braai, vakuumverpak. Ons maak ook graag ons eie veeldoelige braaisous wat sommer as marinade ook dien en ook in ‘n potjie gebruik kan word.

ROOIBOS BRAAI SAUCE

The combination of various Carmién Tea infused rooibos teas helps to create an interesting flavour profile to this versatile braai sauce that is ideal to use over chicken as well as pork and lamb. Apart from the rooibos, it has subtle notes of ginger and chilli, fenugreek and fennel as well as lemon. The rooibos in the sauce also serves as a tenderizer and makes it ideal to marinade tougher meat cuts in. The sauce can be used in a potjie as well. To add a more unique flavour to your braaivleis, season the meat with one of the Carmen Niehaus salt and rooibos combos. I have used the Fynbos salt (green rooibos with a hint of buchu in the mix) on our meat. You can also use the Carmen Niehaus Braai salt.

BRAAI SAUCE
8 Carmién Revive (green rooibos with ginger & chilli)
5 Carmién Nursing (rooibos with fenugreek & fennel)
4 Carmién Zesty Lemon (rooibos with lemon)
750 ml (3 c) boiling water
80 ml (⅓ c) oil
1 onion, chopped
3 cloves garlic, crushed
60 ml (¼ c) apple cider vinegar
4 sachets (50 g each) tomato paste
100 ml brown sugar
15 ml (1 T) mustard powder
10 ml (2 t) Worcestershire sauce
Salt to taste
CHICKEN
12 chicken pieces
Carmen Niehaus Braai or Fynbos salt

1 SAUCE Place the tea bags in a large mixing bowl, add boiling water and infuse for about 5 minutes; squeeze the bags to remove all liquid and remove the bags.
2 Heat the oil in a large pot, add the onion and garlic and stir till soft. Add the rest of the ingredients, including the tea. Stir well and bring to a boil. Lower the heat and simmer for 15 minutes till the sauce has reduced and a nice flavoursome sauce has formed. Let cool.
3 Arrange the chicken pieces in a single layer in a large dish. Season with salt. Pour over the marinade. Leave to marinate for at least 1 hour but preferably overnight.
4 CHICKEN Arrange the chicken on a braai grid and braai over moderate coals till done, about 30—40 minutes or until the juices run clear. Brush frequently with the braai sauce.
5 Pour the leftover marinade into a small saucepan and bring to a boil. Boil until reduced to a thick sauce. Serve the chicken with bread rolls or pap and spoon over some of the sauce.

HINT: Store any of the leftover sauce (that has been cooked) in the fridge for a week or two and use it for your next braai. If you want a more fiery sauce just add more Carmién Revive green rooibos (with ginger & chilli) when making the tea.

Verleidelike modderkoek

Jare terug bederf my groot kosvriend vanuit die Kalahari, Niël Stemmet, my met die lekkerste klam modderkoek toe ek vir die soveelste keer die tog Kalahari toe aanpak om saam met hom die mooi van daardie wonderskone wêreld te gaan verken. Hy kon dit ook so mooi in sy eiesoortige Kalahari-Afrikaans verwoord. En toe kom eis COVID ook hier sy tol. Telkens as ek so deur my vele kosboeke blaai, kom ek op klein verrassings en kleinodes af wat my opnuut aan hom herinner.

Hierdie koek is basies op daardie Kalahari-modderkoek geskoei, maar deesdae roer ek ook ‘n bietjie rooibospoeier van Carmién, wat met kollageen verryk is, daarby in. Die rooibos en tikkie kaneel verskaf nie net ‘n wonderlike ekstra lekkerte aan die koek nie, maar daarmee saam kry mens sommer ‘n goeie skoot goedheid saam met die lekkerte in. (Gaan lees ook weer die stukkie wat ek ‘n tydjie gelede oor kollageen geskryf het). Hierdie rooibospoeiers werk soos ‘n bom vir my, want vleis en ek is nie die grootste pelle nie en nou dat mens begin ouer word, besef jy opnuut die waarde van kollageen. Ek oefen ook deesdae nogals intens en dan wil jy nie onnodig sukkel met gewrigte en knieë wat nie wil saamwerk nie.

Die goedheid van hierdie rooibospoeiers is egter nie net beperk om by somerse smoothies te voeg nie, daar is vele maniere hoe jy dit in wintergeregte ook kan inspan: dink net, heerlike melksnysels met ‘n skootjie rooi rooibospoeier met sy tikkie kaneel om die snysels mee af te rond of Thaise klappermelkkerrie met groen rooibospoeier, waarby bietjie klapper (en Echinacea, wat help teen verkoues) weer ingemeng is, om die heilsaamheid daarvan ‘n verdere hupstoot te gee. Resepte en meer hieroor gee ek bietjie later vir julle deur!

Maak 1 koek
Bereiding: 20 min
Baktyd: 20—30 min

KOEK
6 eiers, geskei
90 ml (¼k) strooisuiker of versoeter soos Ethritonol
250 g donker sjokolade (suikervry indien verkies), in blokkies gebreek
100 g ongesoute botter of klapperolie
30 ml (3 e) rooibospoeier met kollageen, kaneel en borrie van Carmién
100 g haselneute of amandels, grofgekap in die voedselverwerker
AFRONDING
Kakao of karamelkondensmelk en/of bladgoud of vars bessies

Voorverhit die oond tot 180°C. Spuit ‘n Bundtpan baie goed met kossproei. Stuif met kakao.
1 Klits die eiergele en strooisuiker of versoeter saam tot lig en romerig.
2 Smelt die sjokolade en botter of klapperolie saam in ‘n glasbak oor ‘n kastrol met kookwater of in die mikrogolfoond. Roer elke nou en dan.
3 Voeg die rooibospoeier in en meng goed deur.
4 Voeg die gekapte neute by die sjokolademengsel en meng liggies deur.
5 Klits die eierwitte styf en vou by die sjokolademengsel in.
6 Skep die beslag in die koekpan.
7 Plaas die pan in ‘n oondpan wat halfpad met kookwater gevul is. Bak sowat 25—35 minute of tot gaar. Dit sal nog baie klam wees en ‘n toetspen sal nie nog ‘n klam krummel aanhê.
8 Laat afkoel in die pan en keer dan versigtig uit op ‘n koekbord.
9 Stuif kakao oor of streep bietjie karamelkondensmelk oor en versier met bladgoud of bessies.

Kroek-hamburgers vir Vrydagaand

So sonder dat ons dit eintlik beplan het, het ons Vrydagaande uitgedraai op kitskos wat ek self maak. Nie net is dit lekkerder nie, want die bestanddele is vars en goed gegeur, maar jy weet ook presies wat alles in jou kos ingaan, so jy hoef nie te kommer oor onnodige “nasties” wat so ongesiens insluip nie. Die aanbod wissel van pizza tot schnitzels, nachos en selfs ‘n gesonde gatsby van tyd tot tyd. Maar dis veral die hamburgers waarvan my gesin nie genoeg kan kry nie.

Soms haal die tyd my in en dan val ek vinnig terug op kroek-hamburgers. Ek is darem nou al jare lank ‘n beoordelaar vir Checkers se Championship-boerewors en weet dat net regte egte bestandele in daardie boerewors mag gaan. (So terloops, het julle geweet dat daar wetgewing bestaan oor die bestanddele wat in boerewors mag gaan, so dis nie sommer enige wors wat as ‘n boerewors mag deurgaan nie). Daai wors is doodreg om dan vinnig patties mee te maak. Wat sorg vir ekstra lekkerte op die hamburger is fyngedrukte avokado. Lekker romerig maar propvol gesonde vette.

Kroek-hamburgers

Genoeg vir 4 mense
Bereiding: 20 min
Gaarmaak: 20 min

  • 600 g Boerewors, vleis uit die derms gedruk
  • Olie
  • 1 Groot ui, in ringe gesny
  • Bietjie bruinsuiker en balsamieke asyn
  • 2 Avokado’s, fyngedruk
  • Sout en peper
  • Suurlemoensap
  • Gekapte stingelui
  • 250 ml (1 k) Romigerige natuurlike jogurt
  • Kwart komkommer, pitte verwyder en in klein-klein blokkies gesny
  • Komyn
  • Tamatieskywe
  • Cos-blaarslaai of roket
  • 4 Lae GI-hamburgerrolletjies (ek hou veral van die met die saadjies bo-op)

1 Deel die vleis in 4 en vorm in mooi hamburger-patties. Verkoel 10 minute. Verf met bietjie olie en lugbraai in die Airfryer tot net gaar, maar steeds effe pienk van binne. Hou eenkant.
2 Verhit bietjie olie in ‘n pan en braai die ui daarin tot sag, sprinkel bietjie suiker en asyn oor en braai tot effe gekarameliseer.
3 Geur die avokado met sout en peper en voeg die suurlemoensap en stingelui by.
4 Meng die jogurt met die komkommer, geur met sout en bietjie komyn.
5 Stel die hamburger as volg saam: ek maak die rolletjies net so vir 3 minute in Airfryer warm, dan is dit lekker bros. Halveer.
6 Plaas blaarslaai op die onderste deel van die rolletjie en pak tamatieskyfies bo-op. Skep bietjie van die komkommerjogurt oor en plaas die hamburger bo-op. Skep ‘n goeie hoop avokado bo-op en plaas die ander helfte van die rolletjie bo-op.
7 Herhaal met res van die bestanddele.

Slaai vir die winter

Dis veral die wintervrugte en wortelgroentes wat goed kan instaan vir ‘n vullende slaai wanneer die weer sy koue tande wys. Ek rooster die vrugte sowel as die groente graag in die oond sodat hulle so effe karameliseer en hul puntjies verbruin. Dan is dit so al asof die slaai ook minder koud is. Daarby saam maak ek graag ‘n sitrusslaaisous, hoe dan nou anders, om die geure net nog lekkerder uit te bring en die nodige vitamien C te verskaf. Soms pak ek ‘n lekker groot slaai vir die tafel in ‘n mooi slaaibord uit, maar dis vir my ook altevol lekker om vir elkeen sy eie slaaitjie voor te sit. En wat gaan jou dan nou keer om jou Ouma se koppies daarvoor in te span.

OONDGEROOSTERDE BEET EN WORTELSLAAI

Genoeg vir 4 mense
Bereiding: 20 min
Baktyd: 40 min

  • 1 of 2 Bossies jong beet, skoongeskrop
  • 1 Bossie jong wortels, skoongeskraap
  • Olie
  • Sout
  • Lemoenslaaisous (sien resep)
  • Handvol baba-spinasieblare
  • 1 Rooi ui, gekap
  • 1 Peperroomkaasrol, in stukke gesny
  • 1 Blik (400 g) kekerertjies, gedreineer

Voorverhit die oond tot 190°C. Smeer 2 bakplate.
1 Pak die beet en wortels apart in bakplate, vryf met olie, sprinkel sout oor en oondbraai sowat 40 minute tot sag en gaar. Laat effe afkoel en trek die beet se skilletjies af. Sny kleiner.
2 Giet die slaaisous oor en koel af.
3 Pak die spinasieblare in ‘n slaaibord of vir elkeen sy eie slaaitjie, rangskik die beet en wortel saam met kaas en kekerertjies bo-op, giet orige slaaisous oor.

WINTERVRUGTESLAAI

Genoeg vir 4 mense
Bereiding: 20 min
Baktyd: 30 min

  • 2-4 Koejawels en pruime, gehalveer en ontpit
  • 1 Appel of peer, in ringe gesny
  • Heuning en olie
  • Verskeidenheid jong slaaiblare
  • Appelliefies, bloubessies
  • Radyse, in dun skyfies gesny (opsioneel)
  • 250 g Hangkaas (sien wenk) of briekaas, in stukke gesny
  • Lemoen-slaaisous (sien resep)
  • Vars gekapte neute

Voorrverhit die oond tot 190°C.
1 Pak koejawel, pruime, apppels en pere in ‘n gesmeerde oondbak, vryf die vrugte in met olie en druppel heuning oor. Bak sowat 30 minute of tot die puntjies effe verbruin.
2 Rangskik die slaaiblare in ‘n dienbord of vir elkeen sy eie slaaitjie in ‘n bordjie of koppie, pak die gebakte vrugte saam met die appeliefies, bloubessies en radyse bo-op.
3 Skep stukke kaas bo-op, giet die slaaisous oor en sprinkel die neute oor.

Hoe om hangkaas te maak:

Voer ‘n sif met ‘n moeseliendoek uit. Geur 250 ml (1 k) Griekse jogurt met sout en peper en plaas in die sif. Plaas oor ‘n mengbak en verkoel 2—3 uur. Bind punte van doek aanmekaar vas met ‘n tou, steek ‘n houlepel oor en laat hang 12 uur oor die bak. Druk die kaasbol met jou hande om ergste water uit te pers. Verwyder die doe ken hou in yskas.

LEMOEN-MOSTERDSLAAISOUS

Maak sowat 160 ml

  • 125 ml (1/2 k) Lemoensap
  • Sap en gerasperde skil van 1 suurlemoen
  • 30 ml (2 e) Olyfolie
  • 2 Knoffelhuisies, fyngedruk
  • 15 ml (1 e) Korrelmosterd
  • 5 ml (1 t) Dijonmosterd
  • 15 ml (1 e) Heuning
  • 45 ml (3 e) Vars gekapte pietersielie, koljanderblare en ment
  • Sout en peper na smaak

1 Meng al die bestanddele saam en giet oor slaaie soos beskryf.

Oosterse pangebraaide reënboogforel

Smul aan olierige vis gelaai met omega 3

Nou dat ons weet hoe belangrik poli-onversadigde vette en spesifiek omega 3-vetsure vir goeie gesondheid is, is dit tyd om lekker vis gaar te maak. Met snoek is ons meer as vertroud, maar partykeer wonder ons hoe om te maak met ‘n varswatervis soos forel, wat soortgelyk aan salm is maar net baie meer bekostigbaar. Forel werk veral lekker as jy die velletjie lekker bros braai en saam met groen groente voorsit. ‘n Oosterse sousie is heerlik daarby.

Net om geheue te verfris: Omega 3-vetsure kom veral voor in vetterige vis soos makriel, salm, forel, haring, oesters, sardyne, ansjovis, vlassaad, chiasade, sojabone en okkerneute. Ons benodig 2-3 porsies van 90g olierige vis per week om genoegsame omega 3 in te neem.

Oosterse pangebraaide reënboogforel

Forel is ‘n varswatervis wat plaaslik gekweek word en is heelwat goedkoper as salm. Dit bevat goeie vette soos poli- en mono-onversadigde vette en baie omega 3 vetsure wat die risiko van hartvatsiektes verlaag en selfs neurologiese toestande soos Alzheimers en depressie help teewerk. Dit werk heerlik saam met ‘n Oosterse sousie.

SOUS
30 ml (2 e) sojasous
10 ml (2 t) oestersous
10 ml (2 t) sesamolie of sesamsaad
30 ml (2 e) soet brandrissiesous
VIS
olie
4 forelporsies met vel, ontgraat
Sout en peper
3 cm stuk gemmer, in skywe gesny met ‘n aartappelskiller
VOORSIT
Jasmynrys besprinkel met bietjie sesamsaad
Gestoomde aspersies of groenbone
Mangosalsa gemaak van gekapte mango, gekapte koljanderblare en gekapte grasuie, besprinkel met bietjie rysasyn

Voorverhit die oond tot 180°C. Plaas ‘n bakplaat wat groot genoeg is vir al die filette in die oond en verhit tot goed warm.
1 SOUS Meng al die bestanddele en hou eenkant.
2 VIS Vryf met jou hand oor die vleiskant van die visporsies en voel vir fyn graatjies. Verwyder met ‘n tangetjie. Geur die filette met sout en peper.
3 Giet bietjie olie in die warm bakplaat en plaas die filette met die velkant na onder in die pan. Pak die gemmerstukke langsaan.
4 Plaas in die oond en oondbraai tot die velletjie net lekker bros is, sowat 2—3 minute.
5 Verf die sous oor die vis, draai die gemmerstukkies en oondbraai verder tot die vis net gaar en nie meer glaserig is nie en lekker kan vlok met ‘n vurk, sowat ‘n verdere 3—5 minute.
6 Sit die forel voor met orige sous, die gebraaide gemmerstukke, jasmynrys, gestoomde groente en mangosalsa.

Wenk: Enige ander porsies vis bv kabeljou met nog sy velletjie aan (skubbe moet net verwyder wees), kan so gaargemaak word.

Wenk: Gekapte pistasieneute gaan ook heerlik hieroor smaak – sien snoek met pekanneutkors.

O vet, watse vet is gesond?

Vir ‘n gesonde leefstyl (selfs ook gewigsverlies) moet jy gesonde vette eet. Jy benodig vet om vet te verbrand. As jy goeie vette in jou dieet insluit help dit om die versoeking vir soetgoed te weerstaan, jy het meer energie en voel ook langer versadig. Dit het ook talle gesondheid-voordele vir jou hart en verminder inflammasie.

Daar is 3 soorte vette:

Versadigde vette is die sogenaamde wit vet wat veral in rooivleis of onder die vel van hoender voorkom. Kaas en volroommelk bevat ook versadigde vet. Groot hoeveelhede hiervan moet liefs vermy word aandgesien dit nadelig vir hartgesondheid is.

Hoewel klapperolie ook ‘n versadigde vet is, is dit die uitsondering, want dit het ‘n unieke molekulêre struktuur wat help om liggaamsvet te verbrand en cholesterol te verlaag.

Onversadigde vette bestaan uit mono-onversadigde en poli-onversadigde vette en hulle is grotendeels ons goeie vette. Dit het gesondheids-voordele om versadigde vette en transvetsure met onversadigde vette te vervang.

Bronne van goeie vette sluit in: olyfolie,canola en grondboontjie-olie, neute, sade en neutbotters, avokado, avokado-olie, olywe en omega 3-ryke kos soos pampoensade, vlassaad, olierige vis.

Transvette is die vette wat jy veral moet vermy. Hulle word meestal kunsmatig vervaardig. Dit word veral in geprosesseerde kos gebruik omdat dit goedkoop is om te vervaardig. Dit kom voor in harde margarien, fabriekvervaardigde koekies, koeke, pasteie, diepgebraaide wegneemetes en koffieverromers. Dit word meestal gelys as gehidrogeneerde vet.

Onthou egter, vette bevat die meeste kilojoules per gewig van alle kossoorte. Let dus op jou porsie groottes.

Wat is omega 3 en omega 6 vetsure?

Beide omega 3 en omega 6 vetsure is poli-onversadigde vetsure wat nie deur die liggaam vervaardig word nie, daarom word hulle essensiële vette genoem en kan dit slegs deur die dieet ingeneem word.

Omega-6 vetsure verskaf meerendeels energie en is te kry in meeste plantolies, neute en sade. Inname daarvan is meestal voldoende aangesien dit volop in die dieet voorkom.

Mense moet egter meer omega 3-vetsure as omega 6-vetsure inkry sodat die balans tussen die twee korrek is. Meestal is die inname hiervan nie genoegsaam nie en kan dit dan ‘n wanbalans en veral inflammasie tot gevolg hê.

Omega 3 speel ‘n baie belangrike rol in optimale gesondheid en het verskeie gesondheidsvoordele onder andere:

  • Omega 3 kan simptome van depressie en angstigheid verbeter asook die risiko vir Alzheimer’s-siekte en agteruitgang van breingesondheid beveg.
  • Dit speel ‘n uiters belangrike rol in breinontwikkeling van veral die fetus en in kinders en kan simptome van AHDH verminder.
  • Dit verbeter die risiko-faktore vir hartsiektes. Dit verlaag bloeddruk, verhoog goeie cholesterol en verlaag trigliseriede(slegte vette), verminder die risiko vir bloedklonte en inflammasie.
  • Verlaag die risiko vir metaboliese sindroom wat die hoofoorsaak van hartsiektes en diabetes is.
  • Kan inflammasie beveg. Inflammasie is ‘n natuurlike respons teen infeksies en skade in die liggaam, maar as dit vir ‘n lang tydperk voortgaan veroorsaak dit kroniese inflammasie wat bydra tot elke Westerse siekte soos kanker en diabetes.
  • Dit wil voorkom of dit kan help met gewigsbestuur, maar meer studies is nodig om dit te ondersteun.
  • Omega 3-vetsure kom veral voor in vetterige vis soos makriel, salm, forel, haring, oesters, sardyne, ansjovis, vlassaad, chiasade, sojabone en okkerneute. Ons benodig 2-3 porsies van 90g olierige vis per week om genoegsame omega 3 in te neem.

Indien voldoende omega 3 nie deur die dieet ingeneem word nie kan ‘n supplement geneem word.

Tee en skons

Daar is darem maar net iets spesiaals aan ‘n varsgebakte skon om saam met jou gunsteling tee (deesdae is myne die Carmién groen rooibos Earl Grey) te geniet. Ek het nou al so baie vertel hoe my ma ons leer skons bak het, die botter netjies ingevryf en die meel hoog gelig om lug te kry. Maar as die lus vir skons my so ongesiens betrap, of jy gou-gou ‘n eetdingetjie wil optower wat mense nie dadelik van die hand gaan wys omdat daar te veel suiker of vet in is nie, vat ek kortpad – skons gemaak met bietjie olie en jy meng alles net liggies saam met ‘n slaplemmes. Geen uitrollery nie! Ek skep dit sommer in oondvaste bakkies of flessies (of jy kan selfs ou bakpoeierpotjies gebruik), andersins sal ‘n muffinpannetjie ook doen, maar die potjies lyk nogals vir my mooi as jy dit sommer so daarin voorsit.

FLESSKONS

Die skons word vining met olie gemaak. Ek bak dit deesdae in klein glasflessies en stuif dan versiersuiker oor as dit uit die oond kom. Heerlik saam met aarbei- of bessie-konfyt en room. Meng die droë bestanddele reeds vooraf en bêre in ‘n lugdigte houer. Dan’s die mengwerk nog gouer klaar.

SKONS
Lewer: 12-15 skons
Voorbereiding: 10 min
Baktyd: 15-20 min

BAKMENGSEL
4 x 250 ml (4 k) koekmeel
22 ml (41/2 t) bakpoeier
5 ml (1 t) sout
15 ml (1 e) suiker (opsioneel)
VIR BAK
2 eiers
500 ml (2 k) melk
60 ml (1/4 k) olie
Versiersuiker vir oorstuif

1 BAKMENGSEL Sif die droë bestanddele 2 maal saam tot deeglik gemeng, skep in ‘n lugdigte houer of glasfles en bêre in die koskas.
2 VIR BAK: Voorverhit die oond tot 220°C. Spuit 12-15 breëbekglaspotjies met kossproei en stuif met meel.
3 Klits die eiers en meng die melk en olie by. Meng goed en voeg dit by die bakmengsel. Meng liggies deur met ‘n slaplemmes tot net gemeng.
4 Skep lepelsvol van die deeg in die glasflessies tot driekwartvol, Pak die flessies op ‘n bakplaat.
4 Bak 15-20 min tot goudbruin bo-op en ‘n toetspen skoon uit die skons kom. Stuif viersiersuiker oor.
5 Sit warm voor saam met botter, bessie-konfyt of suurlemoensmeer en room.

VARIASIE KAASSKONS: Voeg 250 ml (1 k) gerasperde sterk Cheddarkaas en ‘n knippie rooipeper by die mengsel. Bak soos beskryf en sprinkel gerasperde pecorino-kaas en grasuie oor as dit uit die oond kom. Sit voor met botter en konfyt.

Vir SPINASIE-KAASSKONS: voeg ‘n groot handvol fyngesnyde spinasie by die kaasskons.

UITROLSKONS: Sif 500 ml (2 k) koekmeel, knippie sout en 15 ml (1 e) bakpoeier twee keer saam. Vryf 45 ml (3 e) botter in. Klits 80 ml (1/3 k) melk, 5 ml (1 t) suurlemoensap en 2 eiers saam. Voeg by die meelmengsel en vou net liggies in met ‘n slaplemmes. Druk 2 cm dik uit, Druk koekiedrukker eers in meel en druk dan skons uit. Gee die koekiedrukker so ‘n effense draai voor jy dit uitlig. Dit help dat die skons nie skuins rys nie. Verf met melk, net op die bokors, anders kry jy nie die bekende bars in die middel nie. Bak by 220°C vir 12 minute tot goed uitgerys.

Klappermeel in ‘n klapperdop

Ek glo aan gebalanseerd eet, en sny nie sommer enige kosse kosse uit nie, maar soos sekere tendense gewild raak, hou ek daarvan om dit uit te toets en behou dit wat vir my sin maak. Ek het dus baie rondgespeel in gebak met alternatiewe meelsoorte. Omdat die neutmele so duur is, het ek bitter gou besef dis nie ‘n volhoubare opsie as jy so vinnig so my huishouding bv deur ‘n baksel beskuit draf nie. So ek het intensief begin soek na ander alternatiewe. Totdat ek klappermeel ontdek het, nie net gaan dit nie heeltemal jou begroting buite beheer laat gaan nie, maar werk dit eintlik baie lekker as jy net eers die verhoudings onder beheer het. Ek hou veral van die feit dat dit so veselryk is. As ek ‘n saadmeel wil bysit, maal ek bloot sonneblomsade fyn. Dan het jy nog bietjie speling om gekapte neute by te voeg, as jy sou wou. Soos wat ek reeds genoem het, het ek nou net ‘n boek voltooi oor gesonder maar lekker eet. Die beskuit-resep waarvoor ek julle hier nou lusmaak, sal in daardie boek wees. So hou die spasie dop vir wanneer dit gaan verskyn.

Klappermeel is ‘n goeie alternatief vir koringmeel. Alhoewel dit hoër koolhidraatvlakke, maar ‘n laer kilojoule-waarde, het as neutmele soos amandelmeel is dit ‘n gewilde en meer bekostigbare keuse vir mense wat ‘n laer koolhidraat-eetplan volg. Daarby is dit graan- en glutenvry, so diegene wat ‘n sensitiwiteit vir gluten het, kan dit ook inneem.

Klappermeel word gemaak van die klappervleis wat agtergebly het nadat die klappermelk of vloeistof gedreineer is vanuit die heel vars klapperneut. Dit word dan gedroog en gemaal tot meel.

Klappermeel bevat veral baie vesel asook yster, kalium en plantproteïene. Die veselinhoud is meerendeels onoplosbaar wat help met spysvertering asook klein hoeveelhede fermenteerbare vesel wat die “goeie” bakterieë in jou spysverteringskanaal voed.

Dis veral die hoë veselinhoud wat gesondheidsvoordele inhou – dit help met die regulering van bloedsuikervlakkte en kan sodoende meehelp om diabetes en gewig te help beheer; die vesel saam met die proteien help ook om jou langer versadig te laat voel en verhoed dus oormatige kosinname. Die byvoeging van klappermeel by gebakte produkte help bv ook om die glukemiese indeks van die gebak waarin dit gebruik is, te verlaag.

Verder dra klappermeel by tot beter hartgesondheid deurdat dit cholesterol- en trigliseriedvlakke help verlaag.

Hoe vergelyk klappermeel met ander glutenvrye mele:

60 ml klappermeel (28 g)60 ml amandelmeel (30 g)60 ml bruinrysmeel (39,5 g)
Kilojoules504 kJ840 kJ602,7 kJ
Vet3 g16 g1 g
Proteien6 g6 g3 g
Koolhidrate18 g6 g30 g
Vesel10 g2 g2 g

Hoe gebruik mens klappermeel:

Klappermeel kan in ‘n verskeidenheid geregte gebruik word – van gebak soos koeke, pizzakorse, tortillas en selfs ook om geregte te verdik soos burgerpatties, soppe of bredies.

Klappermeel kan egter nogals ‘n uitdaging wees om mee te werk aangesien dit baie meer vloeistof absorbeer as ander mele en dus tot droë gebak kan lei. (Ek moes omtrent rondspeel voordat ek die perfekte kombinasie vir beskuit kon kry)

Vir beste resultate vervang 250 ml (1 k) gewone koringmeel met 60 ml (28 g) klappermeel.

Jy sal ook miskien die vloeistof-inhoud van die gebak moet opstoot – gebruik 60 ml (1/4 k) ekstra vloeistof vir elke 60 ml (1/4 k) klappermeel
Klappermeel is ook meer vas as ander mele. Meng dit dus met ander mele of voeg 1 eier by vir elke 60 ml (1/4 k) klappermeel om sodoende ‘n sagter krummel te verkry.

Bron: healthline.com

Hoendersop uit ‘n teepot

Hier teen die Weskus begin die winter sy eerste tande wys. Die Langebaanmeer is baie keer tot laatoggend nog toegemis en ‘n reënbui of wat maak gereeld die aarde nat. Die aalwyne in my Weskustuin begin ook nou hul rooi pyle uitskiet en binnekort gaan ons geseën wees met die kleurespel van spatsels rooi in my meerendeels grys en groen blaretuin. Ook die suikerbekkies kuier dan heeldag deur in die tuin. Dis nog nie koud genoeg om nou al dik gort-en-groentesop te kook nie, maar ‘n geurige hoendersop met heelwat vars bestanddele in, kom nou handig te pas. Omdat hierdie ‘n lekker dun sop is, skink ek dit in teepotte en sit dit so voor saam met die ander vars bestanddele apart in bakkies. Almal maak dan hul eie sop.

OOSTERSE HOENDERSOP

Vir die sop kook jy ‘n kragsop (broth) met ‘n heel hoender en verskeidenheid speserye. Ek hou veral van die Oosterse smake en vars lemmetjie saam met sojasous wat jy byvoeg.

Genoeg vir 4 mense
Voorbereiding: 15 min
Kooktyd: 1 uur

BASIESE HOENDERAFTREKSEL
1 klein heel hoender
2 lourierblare
15 ml (1 e) swartpeperkorrels
3 knoffelhuisies
2 uie, gehalveer
4-6 stele sopseldery, in stukke gesny
2 wortels, in stukke gesny
50 g droësampioene
2,5 liter water
VIR OOSTERSE AFTREKSEL – VOEG EKSTRA BY
5 cm gemmerwortel, dun gesny
2 heel rooi brandrissies
1 heel kaneelstok
3 steranys
10 ml (2 t) komynsade
10 ml (2 t) Chinese vyfspeserypoeier
2 lemmetjies se sap
30 g koljanderblare
15 ml (1 e) bruinsuiker
60 ml (1/4 k) sojasous
EKSTRA BYVOEGINGS VIR OOSTERSE SOP
200 g rysnoedels, gekook
Halwe kop Chinese kool, in dun repies gesny
Bossie stingeluie, dun gesny
Groot handvol elk vars koljanderblare, ment en basilie, gekap indien verkies
1 lemmetjie, in skyfies gesny vir voorsit

1 AFTREKSEL Plaas die heel hoender in ‘n kastrol, voeg al die bestanddele vir die basiese sowel as Oosterse aftreksel by en bring tot kookpunt. Verlaag die hitte en laat stadig prut tot die hoender van die bene afval, sowat 40-60 minute. (Jy kan dit ook in die drukpot doen).
2 Haal hoender uit aftreksel, verwyder die bene en pluis die vleis. Hou eenkant.
3 Dreineer die aftreksel, gooi die groente en speserye weg. Giet die aftreksel in ‘n teepot of groot beker.
4 EKSTRA BYVOEGINGS Pak die bestanddele saam met die hoender in bakkies op tafel, laat elkeen sy eie sop in ‘n sopkommetjie saamstel en skink die warm aftreksel uit ‘n teepot oor.

HOENDER-GROENTE-NOEDELSOP: Berei die hoenderaftreksel met slegs die basiese bestanddele. Dreineer, behou aftreksel. Haal beentjies uit, pluis vleis en hou eenkant. Voeg 200 g jong groenbone of murgpamoentjies, bossie jong aspersies en 100 g pastaskulpies of enige ander klein pastavormpies by. Voeg die aftreksel by en prut tot die pasta net sag is. Voeg die hoenderstukkies by. Geur met sout en peper soos nodig en die sap van 1 suurlemoen en ‘n knippie gerookte sout . Sprinkel gekapte stingeluie en/of pietersielie oor.

Wenk: Vir ‘n nog lekkerder geur laat ek soms ‘n paar Citrus Chai-teesakkies van Carmién in die water trek voordat ek dit by die hoender voeg.

Beste brosdeeg ooit

Ek het nou net klaar geskryf aan ‘n boek oor gesonder resepte wat einde van die jaar uitkom, so nou het die lus vir sommer net ‘n slag lekker stout wees in die kombuis my so oornag beetgepak. Daarom bak ek die week sommer lekker soet en ryk.

Hierdie brosdeeg, wat jy sommer in die voedselverwerker aanmaak is een van my grootste staatmakerresepte. Ek gebruik die deeg vir van tertkorse tot brosbrood en ander koekies, maak selfs soet “pizza” daarmee. ‘n Wonderlike resep wat net moet deel wees van jou resepte-repetoire.

BROSBROOD

  • 250 g yskoue botter, in stukke gesny
  • 250 ml (1 k) versiersuiker, gesif
  • 500 ml (2 k) koekmeel
  • 80 ml (1/3 k) mielieblom
  • 80 ml (1/3 k) papawersaadjies, of gekapte kruie (opsioneel)

1 BROSBROOD Plaas al die bestanddele in die voedselverwerker. Verwerk tot die botter goed in die meel ingemeng is en ‘n bol om die lem vorm.
2 Skep uit die voedselverwerker. Vorm in ‘n bol, draai toe in kleefplastiek en verkoel ‘n halfuur lank.

Vir brosbrood

Berei die deeg sonder sonder saadjies of kruie.Druk die deeg vas in ‘n 20 cm-vierkantige koekpan. Merk in lang stafies, druk vurkmerke op elke stafie en strooi strooisuiker bo-oor. Bak 10 minute by 200°C, verlaag hitte tot 160°C en bak nog sowat ‘n halfuur of tot ‘n ligte strooikleur. Strooi ekstra strooisuiker oor. Koel af en sny in stafies.

Vir kruie-koekies

Berei die deeg. Pak vars kruietakkies op ‘n plat oppervlak, druk die deeg daarop vas, plaas ‘n vel kleefplastiek of bakpapier op en rol die deeg uit tot so 3 mm dik (die kruie sit aan die onderkant vas). Druk koekies, enige vorm uit, pak op bakplaat en bak sowat 8—12 minute by 180°C tot gaar. Sit voor met kaas.

Vir hartjie-koekies

Berei die deeg en rol uit. Druk hartjies uit met ‘n koekiedrukker. Pak helfte van die deegharte op die bakplaat, plaas ‘n skeppie roomkaas bo-op met ‘n lepeltjie konfyt op. Smeer die kante met water. Plaas nog ’n deeghartjie bo-op en druk die kante vas met ‘n vurk. Sny ‘n kruisie in die middel. Smeer die bokant met melk en sprinkel suiker oor. Bak sowat 12–15 minute by 180°C of tot goudbruin en gaar. Laat effe afkoel op die bakplate en plaas dan op ‘n draarakkie om heeltemal af te koel. Stuif met versiersuiker.

Vir konfytkoekies

Berei die deeg, rol uit en druk sirkels uit. Druk klein hartjies of sirkeltjies in die middel van helfte van die sirkels. Pak al die koekies op die bakplaat en bak 8–10 minute of tot gaar by 180°C. Koel af. Plak ‘n hartsirkel en heel sirkel aanmekaar met aarbeikonfyt. Stuif met versiersuiker.

Vir hertzoggies

Berei die deeg en rol dun uit. Druk groot sirkels met ‘n koekiedrukker uit en voer die holtes van ‘n kolwyntjiepan daarmee uit. Skep ‘n klontjie appelkooskonfyt in. Klits 3 eierwitte styf, voeg 250 ml (1 k) strooisuiker geleidelik by terwyl jy klits. Roer die klapper by. Skep lepelsvol van die mengsel oor die konfyt tot goed bedek. Bak 20—25 minute lank by 180°C tot die deeg en die kors gaar en goudbruin is.

Vir vrugte-pizza

Berei die deeg en rol in ‘n groot plat sirkel uit. Plaas op ‘n omgekeerde bakplaat en bak sowat 20 minute of tot net gaar. BOLAAG Breek ‘n wiggie brie-kaas in growwe stukke en pak op die deeg. Plaas net voor opdiening weer in die oond, skakel die roosterelement aan en verhit tot die kaas net gesmelt is, sowat 5 minute. Plaas op ‘n groot dienbord of plank. Halveer perskes en nektariens indien te groot, stuif met versiersuiker en rooster onder die roosterelement tot effe verbruin. Stapel saam met vars vrugte bo-op die brosbroodpizza. Meng ‘n handvol gesoute neute met 60 ml (1/4 k) heuning en skep oor die pizza.

Koekies uit die vrieskas

Soos die kouete nader kruip, bekruip die lus vir ‘n soetdingetjie jou ook mos meer en meer. Veral hier teen laat aand, wanneer ons vir ons ‘n koppie Orange Camomile rooibostee van Carmién maak, begin mens rondsoek vir ietsie om aan te peusel daarby. Dan is dit voordelig om hierdie deegmengsel gereed in die vrieskas te hê. Soos die lus jou beetpak, sny jy skyfies van die rol af en bak vinnig-vinnig die lekkerste koekies. Die ander groot lekkerte is dat mens met hierdie basiese resep ‘n hele verskeidenheid koekies kan bak – van klapper, neute, amandel, gemmer, sjokolade en selfs koffiekoekies.

Maak sowat 20 koekies per mengsel
Voorbereiding: 15 min
Baktyd: 12—15 min
Vriestyd: 24 uur

700 g (5 k) koekmeel
20 ml (4 t) bakpoeier
2 ml (1 t) sout
400 g botterblokkies by kamertemperatuur
250 ml (1 k) strooisuiker
1 blik (387 g) kondensmelk

1 Sif die koekmeel, bakpoeier en sout saam.
2 Room die botter en suiker tot lig en romerig. Voeg die kondensmelk by en meng tot glad.
3 Vou die droë bestanddele en enige van die variasies by die bottermengsel in.
4 Rol in rolle van sowat 5 cm in deursnee elk. Rol toe in waspapier en plaas 24 uur in vrieskas.
5 Voorverhit die oond tot 160 °C en spuit 3 groot bakplate met kossproei.
6 Sny deeg in skyfies van 5 mm dik soos benodig. Sprinkel koekkonfetti of neute oor soos genoem by koekies. Pak op die bakplate en bak sowat 12-15 min. of tot ligbruin. Laat afkoel. (Hou res van deeg in vrieskas vir latere gebruik).

VARIASIES
1 KLAPPERKOEKIES: voeg 250 ml (1 k) klapper by die droë bestanddele en meng in by die bottermengsel. Marmer koekkleursel deur plastiese versiersel, druk patroontjies uit en plak vas op die koekies met versiersuiker wat tot ‘n pasta gemeng is met water.
2 SJOKOLADEKOEKIES: Vervang 70 g van die koekmeel met kakao. Versier met koekkonfetti en bak. Plak opmekaar met karamelkondensmelk indien verkies.
3 NEUTEKOEKIES: Voeg 100 g elk bosbessies en gekapte pistasieneute by. Rol die deegrol in ekstra gekapte pistasieneute en sny in skyfies.
4 AMANDELKOEKIES: Voeg 100 g elk fyn amandels en rooikersies by.
5 GEMMERKOEKIES Voeg 15 ml (1 e) fyn gemmer by die basiese vrieskaskoekiemengsel en meng goed, verkoel 20 minute. Druk vas in ‘n gesmeerde bakplaat. Bak 15–20 min of tot gaar by 180°C. Sny in vingers en plak twee-twee opmekaar met karamel-kondensmelk.
6 KOFFIEKOEKIES Voeg 10 ml (2 t) kitskoffiekorrels, aangemaak met bietjie water, by die deeg. Bak die koekies en plak opmekaar met ‘n koffiefugevulsel: Meng 25 ml (5 t) kitskoffie met 25 ml (5 t) kookwater en voeg 250 ml (1 k) suiker, 125 g botter en 75 ml (5 t) melk by. Bring tot kookpunt, roer tot die suiker gesmelt is en kook dan 5 minute lank. Klop met ‘n houtlepel tot dik en koud.

Sondag-souskluitjies

Ons het gereeld souskluitjies, gemaak volgens my Ouma Carmen se resep, as Sondagmiddag-poeding gekry. Dit was ‘n veerligte sponskluitjie, eerder ‘n tipe melkpap as kluitjie, wat versigtig met twee poedinglepels in klein hopies in ‘n soet kaneelstropie geskep is.

My skoonmense het vir jare lank ook klipgooi van ons gewoon – een groot lekkerte vir my kinders, want dit was hul tweede huis. En so het dit toe ook gekom dat my skoonma later van jare, toe sy in die aftreeoord was, elke Sondag by ons kom eet het. En sy het gesorg vir die poeding – soms die eenvoudige lekkerte soos jellie en vla, ander kere ‘n wonderlike gebakte skepping. Maar dis veral haar souskluitjies en fluweelpoeding waaraan ons weggelê het. Hier kombineer ek die twee resepte, maak maak die sous met Carmién se natuurlike rooibostee , maar glad nie so soet soos my ouma se oorspronklike skepping nie. Op die foto gedenk ek hierdie lekkerte – die groen bak is waarin my skoonma altyd haar poeding vir ons gebring het en die poedingbakkies het ek nog van my ouma Carmen geërf. Die groen tafeltjie, met sy formaica-blad, ko mook nog uit my skoonma se huis en het vir jare diens gedoen in hul karavaan.

SOUSKLUITJIES

GENOEG VIR 4 MENSE
BEREIDING: 15 MINUTE
GAARMAAK: 20 MINUTE

SOUS
500 ml (2 k) rooibostee, gemaak met 3 Carmién Natural-sakkies
80 ml (⅓ k) suiker
5 ml (1 t) fyn kaneel
5 ml (1 t) botter
KLUITJIES
45 ml (3 e) koekmeel
30 ml (2 e) mielieblom
15 ml (1 e) vlapoeier
1,25 ml (¼ t) sout
500 ml (2 k) melk
2 eiers, by kamertemperatuur, geskei
5 ml (1 t) vanieljegeursel

1 SOUS Plaas al die bestanddele in ‘n kastrol en laat goed kook. Giet daarna in ‘n opdienskottel.
2 KLUITJIES Meng die koekmeel, mielieblom, vlapoeier en sout met ’n bietjie van die melk om ’n slap pasta te vorm.
3 Kook die res van die melk en roer die pasta stadig daarby in.
4 Kook die mengsel 2 minute en roer aanhoudend tot dit verdik het. Pas op dat dit nie aanbrand nie.
5 Klits die eiergele en roer dit geleidelik by die kokende mengsel in. Voeg die vanieljegeursel by.
6 Haal van die stoof af. Klits die eierwitte styf en vou in.
7 Skep lepels vol van die mengsel in die sous in die opdienskottel. Sit die sponskluitjies warm voor.

FLUWEELPOEDING

Met die basiese souskluitjie-resep tower mens net so maklik fluweelpoeding op.

(1) Berei die basiese souskluitjies soos beskryf, maar verdubbel die resep. Vou net helfte van die styfgeklitste eierwitte in. Skep die vlapap in ‘n bak en bak 15 minute tot stewig by 180°C. Smeer ‘n lagie (sowat 10—15 ml) verminderde suiker-konfyt bo-oor (andersins kan jy net bietjie suiker by die melkpap inroer).
(2) Maak ‘n meringue met die eierwitte as volg: plaas die eierwitte saam met 125 ml (1/2 k) versoeter in ‘n glasbak wat oor ‘n kastrol kookwater staan, roer tot die suiker opgelos is. Verwyder van die hitte en klits die eierwitte tot styf met ‘n elektriese klister, sowat 10 minute. Skep bollings op die konfytlaag en skroei met ‘n kombuis-blaasvlam.

Kaapse Kerrie

Ek hou van ‘n geurige kerrie soos die Maleiers dit maak eerder as die woeste brandkerries uit Natal. Cass Abrahams was dan ook die een wat my leer kerriemaak het. Cass het my ook geleer – gebruik kerriemengsels wat reeds klaar gerooster is soos geroosterde masala. En ook, jy roerbraai slegs die heel speserye om die geur uit te bring, nie fyn mengsels nie – dit brand gou aan en laat die kerrie bitter smaak, daarom sprinkel jy dit saam met die nat bestanddele oor. Wat Cass nie weet nie, is dat ek selfs ook haar resep gebruik wanneer ek ‘n kerriepot met varkskenkels maak. Jy kan ook hoenderstukke gebruik. Sien ook die variasie vir kerrie-maalvleis.

BESTANDDELE
2 uie, in ringe gesny
4 knoffelhuisies, fyngedruk
15 ml (1 e) gemmerwortel, gerasper
1 kaneelstokkie
1 lourierblaar
Olie
1 kg stoweskaapvleis of varkskenkels, in blokkies gesny
Sout en swartpeper
15—20 ml (3—4 e) matige geroosterde kerriepoeier
5—10 ml (1—2 t) fyn komyn (jeera)
15 ml (1 e) borrie
5 ml (1 t) fyn koljander
1 blik (400 g) geskilde tamaties of 1 blikkie (65 g) tamatiepasta
Groot handvol gekapte koljanderblare
Bruinsuiker na smaak

GROENTE
2 elk aartappels en wortels, geskil en in stukke gesny
1 klein botterskorsie, in stukke gesny OF 1 kg bevrore groentemengsel met mieliepitte, wortel en ertjies (liefs vir kerrie-maalvleis)

VIR AFRONDING
1 suurlemoen se skil
Groot handvol koljanderblare

VIR VOORSIT
Basmatirys
Sambals (sien onder)

1 Roerbraai die uie, knoffel en gemmerwortel saam met die heel speserye in bietjie olie tot sag in ‘n groot swaarboomkastrol.
2 Geur die vleisblokkies met sout en peper, voeg bietjie vir bietjie by en braai bruin.
3 Voeg die res van die speserye, tamaties, gekapte koljanderblare en brunsuiker by, geur met sout en peper en roer 1 minuut.
4 Verlaag die hitte, bedek en laat prut tot die vleis sag is.
5 GROENTE Voeg die groente bys en verhit verder tot die groente sag en gaar en die sous lekker dik is (voeg warm water by as die kerrie droog kook).
5 VOORSIT Rasper suurlemoenskil oor, sprinkel koljanderblare oor en sit voor met basmati-rys en sambals.

VARIASIE: KERRIE EN RYS MET MAALVLEIS: Berei net soos beskryf, vervang die stukke vleis met 1 kg maalvleis en roerbraai tot net gaar. Gebruik die gemengde bevrore groente en voeg ook 2 pakkies (50g elk) tamatiepasta, 60 ml (1/4 k) blatjang en 30 ml (1 e) worsestersous by die mengsel. Kook goed tot geurig. Sit voor op rys. Dis ook heerlik in vetkoek of toegedraai in ‘n roti, los dan net die groente uit.

SAMBALS:
Tamatiesambal: Sny ‘n paar kersie-tamaties kleiner op. Voeg gekapte rooi ui by. Meng bietjie bruinasyn, strooisel suiker en 2 gekapte groen brandrissies by. Sprinkel handvol gekapte koljanderblare oor.
Piesangsambal: Sny 5 piesangs in skyfies en meng 30 ml suurlemoensap en 60 ml geroosterde klapper by.
Komkommersambal: Sny halwe komkommer in klein blokkies, voeg ‘n handvol gekapte kruisement en gekapte rooi brandrissie by en vou volroom-jogurt daarby in. (die een moet jy maaknet voordat jy dit voorsit, want die komkommer trek water).
Pynappelsambal: sny ‘n pynappel in stukke, voeg ‘n handvol gekapte koljanderblare en 1 gekapte brandrissie by.
Appelraita: Kap 2 Granny Smith-appels op, voeg 250 ml (1 k) gekapte mentblare, 1 gekapte knoffelhuisie, knippie masala, 30 ml (2 e) suurlemoensap en 60 ml natuurlike jogurt by en meng.

Spoggerige Pavlova vir Ma

Op Moedersdag wil mens die een mens wat lewenslank vir jou gaan omgee, jou ma, met iets spesiaals bederf. Weet nie hoekom nie, maar ek dink dan outomaties aan ietsie soets wat ook mooi is. Vanjaar is dit asof pavlova vir my daardie boksie gaan tiek, want mens kan dit darem altevol mooimaak met van vrugte en sommer vars blomme ook. Die bros meringue saam met die romerige vulsel wat so in jou mond wegsmelt is vir my hemels. Dis ook ‘n gereg wat ek aan moedersknie leer maak het. Daarom het ook nog nooit geskrik vir meringue klits of pavlova maak nie. Menige keer moets om dit maak onder Ma se wakende oog. Die grootste geheim is om die suiker net bietjie-bietjie by te voeg sodat dit fluweelglad in die meringue ingeklits is, anders gaan die meringue nat trek en trane huil soos my ma altyd gesê het.

Mooiste Moedersdag vir alle Ma’s!

Maak 1 groot pavlova
Voorbereiding: 30 min
Baktyd:1 uur

BASIESE MERINGUE
6 ekstragroot eierwitte
Knippie sout
300 g strooisuiker
15 ml (1 e) asyn
5 ml (1 t) mielieblom
EKSTRA
100 g pistasieneute of amandels , gekap
VULSEL
125 ml (½ k) natuurlike jogurt
125 ml (½ k) room, styf geklits
60 ml (¼ k) suurlemoensmeer
Verskeidenheid vars vrugte soos bessies, aarbeie, vye, turksvye, druiwe, geskil soos nodig en in stukke gesny
Grenadillapulp vir bo-oor
Versiersuiker vir bo-oor skuif

Voorverhit die oond tot 120°C. Voer ‘n bakplaat uit met bakpapier, spuit met kossproei en stuif met mielieblom.
1 Klits die eierwitte tot skuimerig saam met die sout.
2 Voeg die strooisuiker lepelsgewys by en klits elke keer goed tot dik en blink.
3 Vou die asyn in. Stuif die mielieblom oor en vou deur.
4 Skep ‘n rowwe sirkel op die bakplaat en skep bolle meringue op die kante om ‘n rowwe rant te vorm. Sprinkel die neute oor.
6 Bak 1—11/2 uur lank tot bros en gaar. Skakel die oond af en koel af.
7 VULSEL Meng die jogurt en room en marmer die suurlemoensmeer deur. Skep in die meringuemandjie.
8 Stapel die vrugte bo-op en skep die grenadillapulp oor. Stuif met versiersuiker.

Wenk: Die meringuemandjie kan in ‘n lugdigte houer gestoor word vir ‘n paar dae. Skep die vulsel in net voor opdiening, anders raak die meringue pap.

Looppoeding met mentroomys

Bakpoedings was nog nooit eintlik my ding nie, maar hierdie sjokolade een met sy loperige sousie is vir my hemels. Doen die moeite en maak die mentroomys daarby. Heerlik! Ek maak afsonderlike poedinkies, maar jy kan ook een groot bak maak.

Maak 4—6 poedings
Voorbereiding: 10 min
Baktyd: 12 min

POEDING
250 ml (1 k) versiersuiker
160 ml (⅔ k) fyngemaalde amandels
110 ml koekmeel
150 g donker sjokolade
50 g botter
6 ekstra-groot eierwitte
SOUS
125 ml (½ k) bruinsuiker
45 ml (3 e) kakao
125 ml (½ k) Carmién Red Mocha rooibostee (gemaak met 3 sakkies)
VOORSIT
Ment-roomys (sien resep hieronder)

Voorverhit die oond tot 180°C. Spuit 4—6 oondvaste bakkies (ramekins) goed met kossproei.
1 POEDING Meng die versiersuiker, amandels en koekmeel saam.
2 Smelt die sjokolade en botter in ‘n glasbak ook kookwater.
3 Klits die eierwitte styf, roer ‘n derde van die versiersuikermengsel hierby in.
4 Vou die gesmelte sjokolade en res van die versiersuikermengsel alternatiewelik in.
5 Skep in die voorbereide bakkies en bak sowat 12 minute tot die buitekant net gaar en stewig is.
6 SOUS Meng die bruinsuiker, kakao, kitskoffiekorrels en kookwater saam en giet oor die poedings. Laat intrek en sit voor met roomys.

MENTROOMYS

Maak sowat 750 ml (3 k)

10 g mentblare (stingels verwyder, maar behou)
250 ml (1 k) water
100 g strooisuiker
250 ml (1 k) room, verkoel
500 ml (2 k) roomkaas

1 Plaas die mentstingels saam met 250 ml (1 k) water en die suiker in ‘n kastrol, bring tot kookpunt en kook af tot 100 ml oor is. Koel af en dreineer.
2 Kap die mentblare goed fyn in die voedselverwerker, giet die stroop by en verwerk tot ‘n gladde pasta, voeg bietjie water indien nodig.
3 Klits die room styf, meng met die roomkaas en mentmengsel. Skep in ‘n houer en vries.

Maklike Brejani

Noudat die kouer weer begin toeslaan, skuif mens outomaties oor na groter bakke kos wat beide lekker warmmaakkos en vullend is. Brejani is vir my so ‘n gereg en ek val gereeld daarop terug veral as ek heelwat mense moet kosgee. Soos met meeste gespeseryde kosse is dit ook geuriger op dag twee. Ek het al heelwat brejani-resepte uitprobeer, maar hierdie een wat Pricilla Petersen, ‘n voormalige kombuis-assistent in Huisgenoot se toetskombuis vir ons gemaak het, bly net vir my die maklikste en eenvoudigste om te maak. Die klaargemengde brijani-mengsels (ek gebruik Spice Mecca) wat jy in die supermark koop, is vir my lekker geurig en maak mens se werk heelwat minder.

Genoeg vir 6—8 mense
Voorbereidingstyd: 15 minte
Marineertyd: 20—30 minute
Gaarmaaktyd: 45 minute

MARINADE
5 ml (1 t) birjani-heelspeserymengsel
15 ml (1 e) birjani-masala
10 ml (2 t) garam masala
5 ml (1 t) droë brandrissievlokkies
1 stuk pypkaneel
2 lourierblare
125 ml (½ k) natuurlike jogurt
HOENDER
8 hoenderporsies, kleiner gesny indien verkies
Sout na smaak
UIEMENGSEL
30 ml (2 e) olie
1 ui, fyn gekap
4 knoffelhuisies, fyngedruk
15 ml (1 e) gerasperde gemmerwortel
1 groen soetrissie, fyn gekap
60 ml (¼ k) gekapte koljanderblare
RYS EN LENSIES
500 ml (2 k) gaar basmati-rys
250 ml (1 k) gaar lensies
AFRONDING
30 ml (2 e) botter
Groot handvol koljanderblare
3 hardgekookte eiers, afgedop en in kwarte gesny

1 MARINADE Meng al die bestanddele vir die marinade saam. Geur die hoender met sout en giet die marinade oor. Maak seker die hoenderporsies is goed bedek. Marineer 20—30 minute.
2 UIEMENGSEL Verhit die olie in ‘n groot diep kastrol en braai die ui, knoffel, gemmerwortel en soetrissie daarin tot sag. Voeg die koljanderblare by.
3 Giet 160 ml (⅔ k) kookwater in die kastrol en voeg die hoender met die marinade by. Verlaag die hitte, bedek en prut sowat 30 minute lank of tot die hoender gaar is.
4 AFRONDING Skep twee derdes van die hoender uit. Skep nou ‘n laag rys en dan ‘n laag lensies bo-op die hoender in die kastrol. Herhaal lae en stip met botter. Bedek en laat 10 minute stoom oor lae hitte sodat die geure lekker kan deurtrek.
5 Strooi die koljanderblare oor en sit voor met die eierkwarte.

Verleidelike Tert

Alhoewel ek nie veel van ‘n soettand het nie en jy my nie sommer gaan verlei met sjokolade of enige koekerasies nie, het ek ‘n swak of twee – karamelkondensmelk en Smarties. Ek kan my lus nog bedwang as die blik karamelkondensmelk nog toe is, maar as hy eers oopgesny is, is dit verby. Daar’s niks lekkerder om so ‘n lepeltjie uit te skep en jou daarin te verlustig. Kleintyd het my Ma altyd self die kondensmelk gekook. Dit was dan ons bederf op ons jaarlikse Aprilmaand-seevakansie op Hartenbos. In hierdie ongebakte tert word die soet van die kondensmelk bietjie afgewerk deur die maaskaas en die piesangs is hemels daarby. Net reg vir die vakansiedae wat voorlê.

BANOFFEE-KOEK

Ek’t die heerlike variasie op banoffee-tert in die Oos-Kaap geniet.

Maak 1 groot koek
Voorbereiding: 20 min
Verkoeltyd: oornag

KORS
11/2 pak (300 g) Tennisbeskuitjies, fyngedruk
150 g botter, gesmelt
VULSEL
250 ml (1 k) room, verkoel
60 ml (1/4 k) strooisuiker
460 g (2 bakkies van 230 g elk) geroomde maaskaas
1 blik (375 g) karamelkondensmelk
3—4 ryp piesangs, in skyfies gesny
Kakao vir bo-oor stuif

Spuit ‘n 25 cm-losboompan met kossproei. Voer uit met tinfoelie en spuit weer.
1 Meng die krummels en botter en druk vas op die boom en teen die kante van die pan. Verkoel.
2 Klits die room en strooisuiker tot styf en vou die maaskaas hierby in. Plaas in die yskas om te verkoel tot stewig.
3 Smeer die karamel-kondensmelk oor die boom van die beskuitjiekors.
4 Rangskik die piesangs bo-op en skep die roommengsel oor.
5 Maak gelyk bo-op en stuif met kakao
6 Plaas oornag in die yskas om te verstewig.
7 Ontvorm deur die ring versigtig los te maak.

VARIASIE: BANOFFEE-MERINGUE-LAAGKOEK Gebruik ‘n basiese meringuemengsel en vorm 3—4 sirkels, sowat 20 cm, rofweg op 2 uitgevoerde bakplate en bak 1½ uur tot bros by 120°C. SAMESTELLING Plaas ‘n pavlova-kors op ‘n dienbord, smeer elke pavlovalaag met karamelkondensmelk en styfgeklopte room; pak skyfies piesangs bo- op. Stapel die lae opmekaar en rond af met praliensplinters indien verkies.
Wenk: Doen die samestelling net voor opdiening, anders word die meringue pap.

Snoektyd in die Kaap

Vanaf Aprilmaand begin die snoek loop aan die Kaapse Weskus en snoekbakkies kry hul staning langs die pad waar jy altyd ‘n mooi snoek of wat kan kry. Soms loop jy ‘n gelukkie raak deur ‘n vars snoek by die hawe sommer direk van ‘n boot af te kan koop. Ek het grootgeword met snoek oor die kole, trouens dit was al vis wat ons ooit gebraai het, en my pa was ‘n meester daarvan. As die snoeksmous omgekom het op die plaas met ingesoute snoek, het hy altyd ‘n paar mooies eenkant gehou vir braai en niemand moes peuter as hy doenig was voor die vuur nie. Ek gee ook die tradisionele resep vir die sous wat my pa altyd gebruik het om oor sy snoek te smeer terwyl hy braai. Snoek wat liggies gerook is, is vir my wonderkos, net so is ek ook gek na neute. Kombineer die twee en jy het kos vir ‘n koningstafel.

Snoek met pekanneutkors

Genoeg vir 4 mense
Voorbereiding: 10 min
Gaarmaak: 20 min

  • 1 medium snoek, gevlek (kan effe gerook wees indien verkies)
  • Sout en peper
  • 5 ml (1 t) mosterdpoeier of Chinese 5-speserypoeier of visspeserye
  • 80-125 ml (80-1/2 k) botter, gesmelt
  • 4 knoffelhuisies, gekneus
  • Sap en skil van 2 suurlemoene
  • 160 ml (2/3 k) gekapte pekanneute
  • 125 ml (1/2 k) gekapte koljander of pietersielie
  • VOORSIT: vinnige perske-blatjang (sien resep hieronder)

1 Geur die snoek aan die vleiskant met sout en peper en speserye (As die snoek ingesout is, spoel af onder lopende water, druk droog en moet vir eers nie sout nie).
2 Meng die botter, knoffel en suurlemoensap en –skil.
3 Plaas die vis met die velkant na onder op die gesmeerde bakplaat.
4 Smeer die vis goed met van die bottermengsel en oondbraai 10 minute.
5 Smeer die res van die bottermengsel oor, sprinkel helfte van die neute en kruie oor en bak ‘n verdere 10 minute of tot die vis net gaar is en maklik vlok met ‘n vurk.
6 Sprinkel die res van die kruie en neute oor en sit voor met die perske-blatjang.

VINNIGE VRUGTE-BLATJANG
Soteer 1 gekapte ui en 2 gekapte knoffelhuisies in olie tot sag, sprinkel 10—15 ml (2—3 t) suiker oor en braai tot gekarameliseer. Roer 15 ml (1 e) druiwe-asyn en 4 gesnyde pruime of nektariens by en verhit tot die vrugte effe sag, maar nie stukkend gekook is nie.

SOUS VIR WESKUSSNOEK: Meng 100 ml olie of gesmelte botter, 60 ml (1/4 k) suurlemoensap, 10 ml (2 t) visspeserye (opsioneel), 30 ml (2 t) gekapte vars knoffel, 60 ml (1/4 k) appelkooskonfyt en 60 ml (1/4 k) mayonnaise saam en smeer gereeld oor die snoek terwyl dit oor die kole braai. (Ek sit soms bietjie gerasperde gemmer by).

Aartappels is smulkos

Op ons grootwordplaas is daar ook met aartappels geboer, goeie kontantvloei het my Pa geglo en my Ma staan tot vandag vas daarop dat as daar aartappels in die huis is, mens kos op die tafel het. As die ranke begin skeefkop lê is ons altyd saam met Pa land toe om ‘n eerste kooksel te gaan uitsteek, net reg Sondag se brosgebraaide bakaartappels saam met braaiboud. As dit rerig uithaaltyd begin word het, moes ons inspring by die sorteertafel, later was net jou oë sigbaar so vol stof was jy.

In my huis maak ek ook altyd seker dat daar aartappels in die groentemandjie is, deesdae verkies ek baba-aartappels, want dit het ‘n laer glisemiese indeks en veroorsaak dat jou bloedsuikervlakke nie op galop gaan nie. Noudat ek die Airfryer ontdek het, smul ek net so lekker saam aan slaptjippies of aartappelwedges, alles bykans sonder olie tot heerlike brosheid daarin gaargemaak. Maar as jy bietjie wil uithang, maak hierdie spoggerige onderstebo aartappeltert – nie net mooi nie, maar absoluut heerlik!

AARTAPPEL TARTE TATIN

Maak 1 groot tert
Voorbereiding: 20 min
Baktyd: 25—35 min
Kooktyd: 15 min

  • 200 g kersie-tamaties
  • Sout en peper
  • 5-10 ml (1-2 t) bruinsuiker
  • 1 groot ui, in ringe gesny
  • 10 g botter
  • 500 g baba-aartappels, met skille aan saggekook
  • 3 takkies elk roosmaryn en tiemie
  • 100 g rol roomkaas met peper
  • 1 skilferkorsdeegvel

Voorverhit die oond tot 200°C. Smeer ‘n 20 cm losboom-koekpan met botter. Vou ‘n vel tinfoelie buite om die boom van die pan.
1 Pak die kersie-tamaties op ‘n bakplaat, besprinkel met olyfolie, sout en peper en helfte van die suiker en oondbraai sowat 15 minute tot dit net wil oopbars. Hou eenkant.
2 Verhit die botter en roerbraai die ui daarin tot sag. Sprinkel die suiker oor en roerbraai tot effe gekarameliseer. Skep in die koekpan en smeer gelyk. Sprinkel die kruie oor.
3 Sny die aartappels almal ewe dik.
4 Rangskik die aartappels, ongesnyde kant na onder, en tamaties bo-op die uie in die pan, pak die skywe kaas bo-op.
5 Plaas die skilferkorsdeeg bo-op en druk langs die kante in. Bak totdat die skilferkors goudbruin en gaar is, sowat 25 min.
6 Laat staan vir so 2-3 minute, sny die skilferkors langs die kante los van die pan en keer die pan om op ‘n dienbord. Verwyder die ring versigtig en dan die boom.
7 Sit louwarm voor.