Ek sorg deesdae dat daar altyd ‘n blikkie of meer vis in een of ander aard in my koskas is. Dis dan alte gemaklik as jy vinnig iets te ete aanmekaar moet slaan en boonop bevat veral sardyne en sardientjies hope omega 3 vetsure wat goed is vir jou. Met tuna maak ek graag ‘n korlose tunatertjie wat heerlik is vir ‘n ligte middagete en is ook ideale inpakkos. As ek nie nog wil wag vir die bakkery nie, maak ek sommer ‘n tipe frittata wat jy in ‘n groot pan op die stoof gaarmaak of ek skep die tertjies in ramekinbakkies wat ek dan in die Airfryer gaarmaak.

Ek het grootgeword met viskoekies wat met ‘n blik vis gemaak word. In die plaaswinkel was daar altyd blikke “vaalvis”, soos my broers dit genoem het, op die winkelrak. Baie aande as my ma hande in die hare was oor wat om voor te sit vir aandete, het sy ‘n blikkie vis gaan haal uit die winkel. Ma het sommer die mengsel net so in die pan geskep met ‘n lepel, nie eers gebodder met bolletjies rol nie. Ons het dit meestal net so geniet met ‘n skyfie suurlemoen en varsgebakte brood, maar ‘n gebakte patat, sommer in die Airfryer gemaak, is absoluut heerlik hierby. My viskoekies is deesdae heerlik gespesery met komyn, paprika en garam masala en kry ook ‘n lekker handvol gekapte koljanderblare in. Hierdie resep asook vele gesonder resepte vir heerlike huiskos is almal te kry in my boek, Lekker&Goed, heerlike kos propvol heilsaamheid. Kyk by bekende boekwinkels om jou kopie aan te skaf.

MALEISE VISKOEKIES
Lewer sowat 6 – 8 viskoekies
BEREIDING: 15 MIN
GAARMAAK: 20 MIN

2 blikke (400 g elk) sardyne in tamatie- of brandrissiesous of andersins middel-snit makriel
2 snye bruinbrood, korsies verwyder, of sowat 125 ml (½k) hawermout of gaar fyn patat
1 middelslag-ui, fyngekap
’n klein bietjie olie
2–3 knoffelhuisies, fyngedruk
5 ml (1 t) gerasperde gemmerwortel
’n groot hand vol gekapte pietersielie
’n groot hand vol gekapte koljanderblare
Gerasperde skil en sap van 1 suurlemoen
5 ml elk (1 t) fyn komyn, paprika en garam masala
sout en peper na smaak
1 eier, geklits
Broodkrummels, sesamsaad of witbroodmeel om in te rol

SALSA (OPSIONEEL)
2 wortels, geskil en in klein blokkies gesny
1 klein komkommer, in klein blokkies gesny
1 tamatie, in blokkies gesny
1 peer, in klein blokkies gesny
balsemieke asyn na smaak
koljanderblare vir oorsprinkel

VOORSIT
Suurlemoenskyfies
500 g gaar oranje patats, fyngemaak met bietjie suurlemoenskil

1 VISKOEKIES Dreineer die vis en maak fyn. Behou die sous en giet net genoeg oor die brood of hawemout om dit aan te klam. Laat staan tot sag en maak fyn. Voeg by die vis.
2 Braai die helfte van die ui en knoffel in ’n klein bietjie olie in ’n pan.
3 Vou die gebraaide sowel as die rou ui in die vis.
4 Voeg die kruie asook die suurlemoenskil en sap by en meng. Geur met speserye en sout en peper na smaak. Voeg die eier by en meng deur.
5 Vorm die mengsel in bolletjies en doop in broodkrummels, sesamsaad of meel tot oraloor bedek. Verkoel 30 minute.
5 Verhit ‘n klein bietjie olie in ‘n pan en braai tot alkant bruin. (die kan jy nou ook in die Airfryer doen – plaas die viskoekies in ‘n enkellaag daarin, sprinkel bietjie olie oor en lugbraai tot bruin, sowat 10 minute, draai halfpad om.
6 SALSA Meng al die bestanddele vir die salsa.
7 Voorsit Sit die viskoekies voor op die fyngemaakte patat en skep die salsa oor.

KORSLOSE TUNATERTJIES
Maak sowat 24 tertjies
Bereiding: 15 min
Gaarmaak: sowat 30–40 min

1 ui, gekap
Olie vir braai
4 x 185 g-blikke tuna in pekel, gedreineer
6 eiers
250 ml (1 k) volroommelk
Sout en peper na smaak
45 ml (3 e) meel
250 ml (1 k) gerasperde Cheddarkaas
375 ml (½k) ertjies
Strooisel fyngerasperde pecorino-kaas vir bo-oor

VOORSIT
Paar kersie-tamaties, in die oond gerooster

Voorverhit die oond tot 180°C. Spuit die holtes van 2 muffinpanne (24 holtes) met kossproei.
1 Braai die ui in bietjie verhitte olie tot sag. Koel af.
2 Meng die tuna en ui.
3 Klits die eiers en melk saam, geur goed met sout en peper. Roer die meel in.
4 Voeg die tunamengsel asook die kaas en ertjies by en meng goed.
5 Skep in die voorbereide holtes en sprinkel bietjie pecorino-kaas oor elk
6 Bak 30—40 minute tot gestol, skep uit en sit voor saam met die tamaties.

In my huis heers groot opgewondenheid, want dis byna tyd om te verkas op ‘n lang verdiende vakansie, al die pad Kalahari toe om daar ‘n bietjie te gaan ontspan en die natuur te geniet. Maar soos altyd die geval, is die reistyd vir ons net so lekker en spesiaal en geniet ons die ryery. Dis defnitief nie net ‘n gejaag om tot by ons bestemming te kom nie. Vir my is die mooiste om te sien hoe die natuur verander, die laaste van die Weskus blommeprag (alhoewel baie keer pak ons dié entjie pad in pikdonkerte aan), dan die groen bergagtigheid tot kort voor Vanrhynsdorp waar ons dan die Knersvlakte oor en op met VanRhynspas. Gewoonlik is ons eerste koffiebreek by die uitkykpunt bo-op die pas waar jy so mooi oor die vlakte uitkyk. En dis dan wanneer die padkossak te voorskyn gehaal word (een van my mooi koelsakke is ideaal om hiervoor te gebruik, nie net pragtig nie, maar hou koue en warm geregte ewe goed by die regte temperatuur. En hulle is lekker stewig – kyk op Carmién-webtuiste – hulle is nou beskikbaar teen ‘n spesiale prys).

Padkos is ‘n móét as ons op ‘n lang trippie gaan – buiten vir smaaklike toebroodjies (ek gebruik deesdae graag daardie vierkantige saadbroodjies hiervoor), is ons nogals lief vir ‘n hardgekookte eiertjie (glo dit as jy wil) wat ek saam met ‘n paar slaaigoed wat goed kan hou, inpak en maak ook ‘n suursousie daarby; andersins vorm dit bloot deel van die toebroodjievulsels. Daarby frikkadelle (wat lekker lossies gaargemaak is) – die suursousie is ook heerlik hierby. En dan die gewoontelike biltong en droëwors wat in porsiegrootte sakkies verpak is. Soetigheid bly ook nie agter nie: sjokolade-clusters en hawermoutcrunchies (wat ek intussen ook gesonder gemaak het – sien meer hieroor in volgende post). Ek hou ook daarvan om ‘n sakkie of wat neute-en-sademengsels in te pak, waaraan mens heerlik tussendeur kan peusel – as die tyd my nie inhaal nie verwerk ek dit soms ook in ‘n vinnige cluster deur donker sjokolade te smelt en die neutemengsel daardeur te roer en dit dan weer in hopies te laat hard word. Gewapen met al hierdie heerlike kossies in ons padkossak word die langpad een groot avontuur.

HARDGEKOOKTE EIERSLAAI MET SUURSOUS

Hierdie eenvoudige slaai is onbeskryflik lekker. Vir padkos pak ek die bestanddele apart in meng dit dan wanneer dit by ete kom. Andersins kan jy dit in lagies pak. Die sous, wat ons sommer bloot suursous genoem het, is ‘n ou-ou resep gemaak met eiers, asyn en suiker. Teen die Weskus kry jy dit saam met gebraaide lewertjies vir ontbyt. Ek het die suiker van die oorspronklike resep heelwat verminder en hou daarvan om bietjie jogurt by die sous te voeg om dit lekker romerig te kry, dan is selfs net blaarslaai genoeg daarby.

MOSTERDSLAAISOUS
3 eiers, geklits
60 ml (¼ k) water
60 ml ( ¼ k) appelasyn
60 ml ( ¼ k) suiker
20 ml (4 e) matige mosterdpoeier of 30 ml (2 e) klaarbereide mosterd
2 ml (½ t) sout
Sowat 80 ml (⅓ k) natuurlike jogurt
SLAAI
4 eiers, hardgekook
1 Iceberg (of Cos) blaarslaai, in wiggies gesny
2—3 wortels, in repe geskil met ‘n aartappelskiller
1 avokado, in repies gesny (opsioneel)
Bondel grasuie, gekap of andersins 1 klein rooi ui, in klein blokkies gesny

1 SOUS Plaas al die bestanddele in ’n swaarboomkastrol en klits goed met ‘n draadklitser. Roer aanhoudend oor lae hitte tot die sous glad en dik is. (pas op vir skif).
Laat afkoel en meng die jogurt in.
2 SLAAI Sny 3 van die hardgekookte eiers in skyfies. Skei die ander een se wit en geel en rasper dit apart. Hou eenkant.
3 Pak die blaarslaaiwiggies op ‘n groot slaaibord en skep bietjie van die slaaisous oor.
4 Rangskik die eierskyfies, wortel en avokado bo-op, druppel res van die sous oor en sprinkel die gerasperde eier en grasuie bo-oor.

Lekker los frikkadelle

Vir padkos of handkos kan jy die frikkadelle saam met blaarslaai en miskien ‘n skyfie tamatie en ui in ‘n pita sit en van die suursous oorskep (of andersins skep die jogurtpesto oor.)

Lewer sowat 18 middelslag frikadelle
Bereiding: 20 min
Rustyd: 20 min
Gaarmaak 20 min

FRIKKADELLE
1 kleinerige ui, gekap
1 knoffelhuisie, fyngedruk
olie
400 g elk gewone beesmaalvleis en ekstra-maer maalvleis
1—2 wortels, geskraap en gerasper
20 g pietersielie, gekap
1 eier
2,5 ml elk (½ t) komyn, paprika
5 ml (1 t) fyn koljander
15 ml (1 e) Worcestersous
60 ml (¼ k) hawermout
Gerasperde skil van 1 suurlemoen
Sout en peper na smaak
SOUS (opsioneel)
375 ml (11/2 k) natuurlike jogurt
30 ml (2 e) koljanderpesto

Voorverhit die oond tot 190°C.
1 Braai die ui en knoffel in klein bietjie olie tot sag. Voeg die kruie by. Koel af
2 Meng die maalvleis liggies maar goed – werk met ‘n vurk.
3 Voeg die uiemengsel asook res van frikkadelmengsel by.
4 Vorm middelslag frikkadelletjies. Plaas in ‘n oondbak, giet bietjie water in die bak en verf elkeen liggies met olie.
5 Oondbraai sowat 20 minute of tot net gaar maar nie droog nie.
6 SOUS Meng die jogurt en koljanderpesto en sit voor saam met die frikkadelle indien verkies.

Wenk: Dis belangrik om die vleismengsel bietjie te laat rus sodat die hawermout kan versag.
Wenk: Jy kan die frikkadelle ook in die Airfryer gaarmaak.

Deel van die lekkerte om na jou vakansie-bestemming te reis is mos maar die eetgoed wat saam ingepak word en waaraan almal deurentyd kan peusel. Buiten vir padkos wat moet instaan vir ‘n ete (en waarvoor ons graag stop langs die pad), is dit altyd die houer met soetigheid wat goed aftrek kry. As dit by koekies kom, verkies ek om my eie te bak. Ek neig mos maar altyd na die gesonde kant, so ek bak veral graag koekies met hawermout in. Destyds se crunchies was nog altyd ‘n groot gunsteling, maar oeg, net die blote gedagte aan die baie botter en suiker, het klaar my maag op ‘n knop laat trek. Deesdae meng ek ‘n bietjie gekapte dadels by om soetigheid te gee en gebruik klapperolie vir die bros lekkerte. Vir die kinders is enige iets met bietjie sjokolade in altyd spesiaal en saam met hawermout is dit tog te lekker. Kleintyd het ons altyd self vir ons chocolate clusters gemaak en dis net sulke lekker inpak-soetigheid. Ek sien in een van my vroeëre Wenresepteboeke het ek dit die gepaste Afrikaanse naam van sjokolade-bondeltjies genoem. Die suikerinhoud daarvan was ook maar goed hoog – 2 koppies op 3 koppies hawermout!

Nou het ek dit reggekry om die suikerinhoud daarvan goed af te bring tot net sowat 300 ml en jy kan selfs ‘n suikerplaasvervanger soos eritritol gebruik wat ‘n heerlike brosheid aan die koekie verskaf en heel bekostigbaar is.

Vir drinkgoed is die koffiefles altyd byderhand, maar deesdae is ek net so lief om ‘n sakkie of wat van Carmién se Cold Brews in ‘n waterbottel te gooi en deurentyd daaraan te teug – niks meer is daarby nodig nie, want dis alreeds effe versoet met stevia-blaartjies (nie die poeier wat ‘n bitter nasmaak het nie). Sodoende bly jy lekker gehidreer gedurende die rit. As daar kinders by is, kies ek uit die Kiddies-reeks, want dis ewe lekker vir die kleingoed en grootmense!

DADEL-EN-SAADHAWERMOUTSTAFIES

Ek het ‘n verknogtheid aan oudag se ‘oats crunchies’, maar sjoe, dit wemel van suiker en vet. Hier verleen dadels die meeste soetigheid met net 3 eetlepels suiker en ‘n derde koppie olie wat bykom. Die sade verleen daardie nodige “crunch” aan die stafies. Hierdie en nog vele heerlike gesonder resepte is beskikbaar in my nuutste resepteboek: Lekker&Goed, heerlike kos propvol heilsaamheid. Kyk uit daarvoor in boekwinkels asook op die Carmién-webtuiste.

Maak 18 stafies
Voorbereiding: 15 min
Baktyd: 30—45 min

250 g dadels, gekap
125 ml (½ k) warm lemoen-chai-rooibostee (3 sakkies)
1 eier, geklits
250 ml (1 k) hawermout
250 ml (1 k) klapper (helfte hiervan kan met nog hawermout vervang word)
60 ml elk (1/4 k) geroosterde sonneblomsaad, en pampoensaad
125 ml (1/2 k) koekmeel of glutenvrye meelmengsel
5 ml (1 t) koeksoda
5 ml (1 t) kaneel of gemengde speserye
Knippie sout
80 ml (1/3 k) klapperolie of botter
45 ml (3 e) bruinsuiker of heuning

Voorverhit die oond tot 180°C. Smeer ‘n 20 cm-vierkantige koekpan goed.
1 Plaas die dadels in ‘n bak, giet die warm tee oor. Laat staan minstens 5 minute, voeg die eier by.
2 Meng die droë bestanddele saam.
3 Smelt die klapperolie of botter en bruinsuiker of heuning saam. Meng met die dadels.
4 Voeg die droë bestanddele by die dadelmengsel en meng goed.
2 Druk vas in die voorbereide pan en bak 30–45 min tot goudbruin bo-op en stewig.
3 Koel heeltemal af en sny in stafies.
4 Verpak in ‘n lugdigte houer.

Steeds in die gees van Braaidag, is dit seker net gepas dat ons ook ‘n tjoppie of wat op die vuur gooi. Iemand vra my juis nou die dag of ons dan nooit braai by die huis nie. Sjoe, dit het my nogals laat wonder of dit lyk of ons nie juis ‘n vuurtjie pak nie, want eintlik is die teendeel so waar. Ons hou daarvan om kos oor die kole gaar te maak en kuier dat tog te gesellig op die agterste stoep terwyl ons wag dat die stompies kole maak. Dan dek ek ook sommer net daar op die ou houttafel neffens die vuur en geniet ons spyse saam met ‘n Piekenierskloofwyntjie. (Spesiaal vir daardie buitetafel se dek het ek nou juis ook ‘n paar tafeldoeke, met passende servette gemaak wat ideaal werk vir buitedek – die materiaal is van so ‘n aard dat dit nie net maklik afvee nie maar ook die buite-elemente kan weerstaan). Vir meer detail gaan besoek Swier se webblad.

VARKNEK-VLEISSTUKKE MET BLOUKKAASSOUS

Wanneer ons braai, geniet ek veral ‘n varktjoppie – veral ‘n varknetktjoppie geval my nogals want agv. die lekker marmering is dit altyd sappig. Maak dit spoggerig met ‘n heerlike bloukaassous daarby, want bloukaas en vark is lekker maats.

GENOEG VIR 4 MENSE

Bereiding: 10 min.

Gaarmaak: 5-8 min.

(Sous)

Braai: 10 min. (vleisstukke)

BLOUKAASSOUS

250 ml (1 k) vars room

70 g bloukaas, gekrummel

2 knoffelhuisies, fyngerasper

15 g groen swartpeperkorrels

Swartpeper na smaak

VLEISSTUKKE

4-6 varknek-vleisstukke, lekker dik gesny

Olyfolie

Vars gemaalde pienksout en swartpeper na smaak

SLAAI

’n Paar roketblare

50 g bosbessies

100 g feta

’n Paar babatamaties

1 avokado, met ’n lepel in bolle geskep

olyfolie

Balmasieke asyn

15 ml Dijon-mostert

15 ml (1 e) heuning

Sout en peper

50 g geroosterde sade

1 SOUS Verhit die room in ’n klein kastrol oor lae hitte. Voeg die bloukaas, knoffel en peper by.

2 Laat prut sowat 5-8 min tot geurig en lekker dik. Hou eenkant.

3 VLEIS Sorg dat die kole lekker warm is (Andersins verhit ’n riffelpan oor hoë hitte tot rookwarm.)

4 Vryf die steaks alkant in met olyfolie, besprinkel met sout en peper.

5 Braai eers op die vetkant tot bruin en braai dan alkant tot mooi bruin en net-net gaar (nuwerwetse vark kan nou ook effe aan die pienk kan binne bedien word).

In die riffelpan braai aan een kant tot die steaks loskom van die pan; draai om en braai weer tot dit loskom.

6 Laat rus sowat 3 min. en sit voor saam met die sous.

7 SLAAI Rangskik al die slaaibestanddele op ’n bord.

8 Maak ‘n vinnige slaaisous deur helfte-helfte olyfolie en balsamieke asyn te meng met die mosterd en heuning. Geur goed met sout en peper en meng goed saam. Giet oor die slaai en sprinkel die saadmengsel oor. Sit voor saam met die vleissukke.

In ons jonger dae het ons luidkeels saamgesing as die gewilde kar-advertensie op TV of oor die radio gespeel is: Braaivleis, rugby, sonneskyn en Rover Defender was toe baie gepas en is eintlik meer so vandag, veral nou wanneer ons een en almal bankvas agter die Bokke staan tydens die Wêreld-rugbybeker. September is ook Erfenismaand waartydens ons met trots oor alle groepe heen ons afkoms gedenk. Die maklikste manier sekerlik is om dit met kos te vier. Aangesien dit terselfdertyd ook Braaidag is, steek ek graag ‘n vuurtjie aan en braai ‘n worsie – die Championship Boerewors van Checkers, want waarlik vanjaar se wors is werklik tops.

Pleks van paptert maak ek klein mini-happies met die tert, smeer ‘n tuisgekookte blatjang oor met bo-op die worsie – Hemels en net reg om aan te peusel terwyl mens die rugby geniet, want ja, weet nie of dit by julle ook die geval is nie – daar moet nie te veel steurnisse wees tydens die game nie.

Terug na die blatjang – ek het die laaste tyd nogals weggeskram van blatjang aangesien dit so baie suiker in kry, maar by die een gee dadels meeste van die soetheid en voeg jy verhoudelik bitter min suiker by, veral as jy dit begin vergelyk met oorspronklike blatjangresepte. Om die dadels in sag te kook gebruik ek die Revive van Carmien wat ook brandrissie en gemmer inkry – dan hoef jy glad nie nog daarmee ook te staan en sukkel nie. Dit vra dan net alles bymekaargooi en meng om te verhoed dat dit aanbrand. So op die ingewing van die oomblik het ek teen die einde bietjie gekapte koljanderblare bygeroer wat vir my die kersie op die koek was.

Heerlik saam met pap en wors of op ‘n braaibroodjie of selfs ‘n toebroodjie saam met kaas of ham.

TOMATO CHUTNEY

Dates are the main sweetener in this chutney, meaning that you can cut back hugely on added sugar. Boil the dates in Carmién’s Revive rooibos tea to soften them before adding the rest of the ingredients. The ginger and chilli in the tea adds more than enough flavour, all it still needs is some mustard seeds, salt and pepper and yes, I love to add a good handful of chopped coriander at the end. Ideal to serve on mealie pap bites, a braaibroodjie or on a sandwich with a piece of ham.

Makes about 1 litre of chutney

Preparation time: 15 min

Cooking time: about 11/2 hours

500 ml (2 c) chopped dates

Pinch of bicarbonate of soda

500 ml (2 c) strong Revive rooibos tea from Carmién with ginger & chilli, made with 12 tea bags

1 kg ripe tomatoes, chopped

4 onions, finely chopped

15 ml (1 T) grated garlic

10 ml (2 t) salt

5 ml (12 t) black pepper

15 ml (1 T) yellow mustard seeds or mustard powder

160 ml (⅔c) brown sugar

375 ml (1½ c) apple vinegar

5—10 ml (1—2 t) soy sauce

20 g chopped coriander leaves

1 Place the dates in a large saucepan, sprinkle with bicarbonate of soda and add the warm rooibos tea. Bring to the boil and cook until the dates is almost cooked in a puree.

Then add the rest of the ingredients except the coriander leaves and bring to the boil while continuously stirring making sure all the sugar is dissolved before the mixture starts to boil.

2 Lower the heat and cook for about 60-90 minutes until the mixture thickens and is no longer watery or runny when dripped from a spoon. Stir every now and then to prevent the mixture from burning and catching on the bottom of the pot. Stir in the coriander leaves about 10 minutes before the end of the cooking time.

3 Spoon into sterilized jars and seal.

4 Serve with mealie pap and boerewors bites or use as a braai sauce for chicken wings.

MEALIE PAP BITES WITH TOMATO CHUTNEY AND BOEREWORS

Cooking mealie meal in green rooibos tea (available at Carmién) adds a nice herbal taste to the pap. Spoon the ‘stywe pap’ in small muffin tins to make small bites. Top it with chutney and serve with a bite of boerewors – I just love the 2023 Championship Boerewors of Checkers/Shoprite.

Makes about 32 bites

Preparation time: 30 min

Cooking time: 20—30 min

MEALIE PAP BITES

1 litre water

6 bags Carmién green rooibos tea

375 ml (1½c coarse mealie pap or braaipap)

Salt to taste

30 ml (2 T) butter

100 g medium hard cheese eg pecorino, grated

1 tin (400 g) whole kernel corn, drained

TO SERVE 500 g Championship Boerewors

Basil leaves or Italian parsley

PAP

1 Bring the water to the boil in a large pot, add the green rooibos tea bags and let steep for 3 minutes. Remove the bags.

2 Add the mealie pap in a thin stream while whisking with a wire whisk. Cook slowly over medium heat with the lid half on for about 15 minutes, stir occasionally.

3 Stir in the butter, grated cheese and whole kernel corn.

4 Oil the hollows of about 2 mini- muffin pans and fill the hollows generously with the pap mixture. Leave to stand overnight or for a couple of hours until firm.

5 TO SERVE Braai the boerewors over medium hot coals till just done and still juicy. Allow to cool, then slice in bite-size pieces.

6 Remove the tartlets from the pan and turn them upside down.

7 Spread with a layer of tomato chutney, top with a basil or parsley leaf and finish with a piece of boerewors.

8 Arrange the bites on a large serving platter and enjoy with drinks. Serve at room temperature.

CHICKEN WINGS ON STICKS

Makes 8—12 bites

Preparation time: 10 min

Cooking time: 15—20 min

8—12 chicken wings

salt

Tomato chutney

1 “Thread” a chicken wing on a sosatie stick and season with salt.

2 Mix the chutney with a little bit of water and brush over the wings.

3 Braai over medium coals till cooked and brown. Repeat with the chutney from time to time and turn frequently.

4 Serve with extra chutney.

In my huis heers daar ‘n groot opgewondenheid, uiteindelik is die wag verby en het die groot oomblik aangebreek – die langverwagte rugby-wêreldbeker! Ons almal is vurige rugby- en veral Springbok-ondersteuners en veral nadat ons die All Blacks onlangs so ‘n goeie drag slae gegee het, is ons vol hoop dat die wêreldbeker weer vanjaar sy staan in Suid-Afrika mag kry. Maar ja, baie kan gebeur, al wat ek nou weet is sedert die afskop laas Vrydagaand word alle aktiwiteite in ons huis rondom die wedstrydskedules geskeduleer. Want ja, daar word nie net hard en luid vir die Springbokke geskree nie, ALLE wedstryde word bekyk om jou in detail te vergewis van alle teenstand. Hier in die middel van die stryd, is ons nou vir ‘n wyle weg Botswana toe, maar ek hoor alreeds hoe word daar plan gemaak om êrens ‘n plek te kry om te minste die Springbokke in aksie te sien. Ons is darem betyds weer terug wanneer die aksie nou rerig begin.

Om almal in die gees te kry, maak ek graag ietsie om tydens rustyd te geniet of sommer ook vir wanneer die senuwees bietjie erg te begin knaag tydens die wedstryd.

KOFTAS MET UIE-HUMMUS EN PLATBRODE

Hierdie langwerpige frikadelle kan jy ook op ‘n stokkie ryg en selfs oor die kole te rooster. As jy so wil maak, sal ek voorstel dat jy die frikkadelmengsel aanmaak, aan die stokkies ryg en dan in die yskas sit vir ‘n wyle. Sodoende kan jy verhoed dat hulle nie onnodig breek tydens die omdraaiery op die rooster nie. Maar jy kan die stokkies ook in ‘n toeklaprooster pak. Dis heerlik geurig en die ideale peuselkos saam met hummus en ‘n tuisgemaakte platbrood wat jy sommer in ‘n riffelpan op die stoof gaarmaak.

Genoeg vir 4—6 mense

Bereiding: 30 min

Gaarmaak: 30 min

PLATBRODE

150 g bruismeel

150 g volgraanmeel

5 ml (1 t) bakpoeier

2 ml (½ t) sout

Sowat 350 ml natuurlike jogurt

Pietersielieknoffelbotter vir oorverf

FRIKKADELLE/KOFTAS

500 g beesmaalvleis

1 ui, gekap

2 knoffelhuisies, fyngedruk

1 eier

5 ml (1 t) elk fyn kaneel, koemyn en paprika

Sout en peper na smaak

20 ml (4 t) worcestersous

60 ml (4 e) vars broodkrummels, geweek in 60 ml (4 e) water

30 ml (2 e) gekapte platblaarpietersielie

60 ml (¼ k) gekapte koljanderblare

olie om in te braai

HUMMUS

1 ui, gekap

olie

1 blik (400 g) kekerertjies, gedreineer

2 knoffelhuisies, fyngedruk

50 ml olyfolie

25 ml (5 t) suurlemoensap

60 ml (¼ k) tahini (sesamsaadpasta)

5 ml (1 t) fyn komyn

sout en peper

60 ml (¼ k) kookwater

VIR VOORSIT

roket

olywe en lemmetjies

1 Platbrode Meng die droë bestanddele; roer net genoeg jogurt by om ’n stywe deeg te vorm. Knie liggies en laat dit 10 min. rus.

2 Verdeel in 10 bolletjies en rol elkeen in ’n dun sirkel uit. Braai in ’n verhitte gietyster-riffelpan, sowat 2 min. per kant. Verf alkant met gesmelte botter.

3 Frikkadelle Meng al die bestanddele en vorm langwerpige frikkadelle. Braai in ’n bietjie verhitte olie tot bruin, plaas die deksel op en verhit tot gaar. Ryg elkeen aan ’n stokkie.

4 Hummus Braai die ui stadig in ’n bietjie verhitte olie tot goed gekaramelliseer. Laat effens afkoel en verwerk in ’n voedselverwerker saam met die res van die bestanddele tot ’n gladde, romerige pasta.

5 Vir voorsit Pak die frikkadelle saam met die platbrode op ‘n groot bord of houtplank uit en sit voor saam met hummus, roket, olywe en skyfies lemmetjies om bo-oor te drupel.

Dierespore is uniek van die Napierse beeldhouer, Nelis Singels, se reeks handgemaakte keramiekware wat hy heel gepas “Maak spore” gedoop het. Dié ekoloog gebruik sy ruim kennis van die natuur- en dierelewe om sy stempel op sy eiesoortige kunswerke af te druk. Diere soos ystervark, skilpaaie, groot grys muishond en duiker pronk statig op die borde saam met inheemse plante, baie keer dit wat die spesifieke dier eet. Maar die uniekheid van hierdie borde lê veral in die voetspore wat saam met die lynsketse van die diere op die borde pryk. Nelis is veral lief vir spoorsny (waarvan mens veral ook afleidings kan maak wat help om diere se gedrag te bepaal). Vir sy kunswerke maak hy gipsafdrukke van die spore wat hy in die veld rondom Napier vind. Dit dra hy dan op die “regte manier” (bv van hoe die dier sal loop) op keramiek oor – nogals ‘n ingewikkelde proses wat baie presiesheid en kundigheid verg as ek hom reg beluister.

Dié borde is almal uitstalmooi, maar net so ideaal om jou geregte pragtig in voor te sit en sal beslis ‘n tafelgesprek of twee ontlok. Ekself gebruik graag die borde om veral groentegeregte in voor te sit, want dit voel vir my gepas saam met die natuurlike elemente. Buiten vir die resep vir die filogroentetert wat ek hier verskaf, is die ander heerlike groenteresepte almal te kry in die uitgawe van 31 Augustus 2023 van Huisgenoot en YOU.

Ook in die reeks is koffie- en espressobekers asook melkbekers en vase, veral die renosterveld-reeks is baie indrukwekkend met plantegroei en lyntekeninge van tipiese voëls en diere wat jy in die Napier-omgewing sal vind. Op die nuutste borde is daar ook plantegroei-afdrukke saam met die spore.

Nelis het ‘n boetiekstudio in Sarel Cilliersstraat in Napier waar mens sy werke (ook unieke beeldhouwerke) kan besigtig of gaan loer op sy webblad: ReWildArt. Hy hou ook verskeie uitstallings elders soos by Imoff-plaas in Kommetjie asook in Rondebosch, Greyton Art Walk en Creative Napier Pop-up Art en is veral opgewonde oor die uitstalling by die bekende Glen Carlou-wynplaas buitekant Klapmuts teen die einde van die jaar waar hy van sy keramiekborde sowel as beeldhouwerke gaan uitstal.  

‘n Heerlike nuutjie is ‘n unieke geleentheid om op Saterdag 16 September saam met Nelis die natuur in te vaar en eiehands te ervaar hoe hy afdrukke van die voetspore vir sy keramiekware maak en dit dan omskep in kuns. Vir meer inligting skakel Nelis by +27 79065 8664 of besoek sy webblad ReWildArt.

FILOGROENTETERT

Slegs die kors, waarvoor ek sommer filodeeg gebruik, word gebak. Vinnig en maklik om te maak vir wanneer gaste onverwags opdaag en ideaal saam met ‘n skemeraand wyntjie of by ‘n vinnige koffie.

Genoeg vir 4—6 mense

Bereiding: 15 min

Gaarmaak: 20—30 min

FILOGROENTETERT

4 velle filodeeg

Gesmelte botter of kossproei

VULSEL

Sowat 100 g sterk Cheddarkaas, gerasper

Olie

1 rooi ui, gekap

125 g spekvleis, in stukkies gekap

250 g sampioene, kleiner gesny

1 eiervrug, in klein stukkies gesny

4 gepiekelde songedroogde tamaties, opgekap

Handvol vars kruie soos basilie en platblaar-pietersielie

Spatsel balsamieke asyn en sojasous

Groot handvol swart en groen olywe

Paar langsteel kappertjiesade

Vars basilieblare vir afronding

Voorverhit die oond tot 180°C. Suit ‘n langwerpige losboom-tertpan met kossproei.

1 Smeer elke vel filodeeg met botter of spuit met kossproei en plaas binne-in die voorbereide tertpan. Bak sowat 15—20 minute lank of tot gaar en goudbruin. Sprinkel die kaas oor die kors.

2 Verhit bietjie olie in ‘n pan ben braai die spekvleis, sampioene  en eiervrug tot gaar en bruin.

3 Voeg die tamaties en kruie by en meng deur, geur met ‘n spatsel asyn en sojasous.

4 Meng die olywe by en verhit tot warm.

5 Skep die groentemengsel op die kaas in die filotertkors en plaas net weer vinnig in die oond tot die kaas gesmelt is, sowat 10 minute lank.

6 Rond af met kappertjiesade en basiliekruidblare.

Dit bly steeds vir my ‘n wonderwerk hoe alles in die planteryk baldadig aan die groei gaan sodra die lente aanbreek. Deur die winter moes ek my maar grotendeels verlaat op sakkies winkelkruie, maar nou het ek opnuut weer vir my ‘n lekker lot basiese kruieplantjies aangeskaf waarmee ek tog alte lekker in die kombuis woeker. Deesdae hou ek hulle sommer in potte wat ek op die kombuisvenster staanmaak, lekker naby vir wanneer ek kook. En soos ek alreeds voorheen genoem het, hou ek veral daarvan om verskillende soorte pesto’s daarmee te maak, want ja, die moontlikhede raak net nie op van hoe jy dit kan afwissel na gelang van watter soort kruie jy gebruik nie.

So kry ek ook mos gereeld sulke bevliegings waar ek my vir lang tye omtrent sal vergryp aan een tipe kos – my nuuste gier is ‘n tipe Caprese saad-volkoringbroodjie — dikgesmeer met basiliepesto en gelaai met skyfies tamatie, miskien ‘n slaaiblaar of roket met skyfies kaas en afgerond met ‘n basilieblaartjie of twee. My mond water sommer al weer soos ek hier skryf.

Die pesto’s kan egter met groot sukses ingespan word om vinnig geur te gee as jy kook. Ek is juis nou besig om ‘n paar resepte uit te toets vir wat ons wil maak tydens ons Botswana-trip einde van die maand waar alles of gebraai, of in ‘n pot gaargemaak moet word. My uiters gewilde oondgebakte Franse hoender het ek juis toe verwerk dat hy net so goed in ‘n pot werk deur pesto saam met die wyn te meng waarin die hoender dan moet marineer. Toe ek egter die pesto wil maak, kon ek nêrens koljander op kort kennisgewing opspoor nie (dit is nou een ding wat ek nie tuis gekweek kan kry nie, al het Cass Abrahams altyd gesê dit groei soos hare op ‘n hond se rug). Gekoopte koljanderpesto is toe maar al uitweg.

Maar pesto wil ek maak – my NutriBullet staan nie verniet permanent op die kombuistafel slaggereed vir gebruik nie. Ek werk vinnig deur my lot kruie en besluit om ‘n tipe Thaise pesto te maak met ment en pietersielie – en hoe lekker is dit toe nie – net reg om hoenderfilette mee geur te gee, maar van lamstjoppies of vark tot verskeie groentes soos groot bruinsampioene sal net so goed daarmee werk.

THAISE PESTO

3 knoffelhuisies, geskil

3 cm stuk gemmerwortel, fyngerasper

1 suurlemoen se gerasperde skil en sap

Sowat 20 g pietersielie (hoef nie Italiaanse platblaar te wees nie)

10 g mentblaartjies

Goeie skoot soesjie-asyn (rys-asyn)

Sowat 30—45 ml (2—3 e) sojasous

100 g sonneblomsade

Sowat 100 ml (of meer) olyfolie

1 Plaas al die bestanddele buiten die sonneblomsade en olyfolie in die NutriBullet en verwerk tot goed fyn.

2 Voeg die sonneblomsade en olie by en verwerk tot die sade bykans fyngekap is maar steeds effe grof.

3 Geur met sout indien nodig en skep in ‘n skoon botteltjie. Hou verkoel.

EENSKOTTEL-PESTOHOENDER

Genoeg vir 4 mense

Bereiding: 20 min

Gaarmaak: 20 min

4 hoenderborsies, ontbeen en velletjies verwyder

Sowat 250 ml (1 k) Thaise pesto

sout en vars gemaalde swartpeper na smaak

olie

450 g vars jong groenbone of 200 g baba-spinasieblare

250 g kersietamaties, gehalveer indien verkies

parmesaankaas vir bo-oor sprinkel (opsioneel)

1 Sny die hoenderborsies in repies en plaas in ‘n mengbak. Voeg die pesto by en meng deur. Laat staan te minste ‘n halfuur lank.

2 Geur met sout en peper.

3 Verhit bietjie olie in ‘n groot pan en braai die hoenderrepies vinnig daarin tot net gaar.

4 Voeg die groenbone of spinasie saam met die tamaties by en roerbraai tot goed warm en die tamaties effe oopgebars het. Geur met nog sout en peper soos nodig.

5 Skep op in ‘n bak en rond af met skaafsels parmesaan indien verkies. Sit voor met stywe mieliepap of polenta of selfs pasta.

Uiteindelik is dit September en amptelik lente! Hier teen die Weskus is die weer nog maar deurmekaar, en ons het alreeds ‘n paar hittige dae beleef net om dan weer opgevolg te word met yskoue reëndae of ‘n vinnige buitjie teen so laataand se kant. Rondom my, in die oop veldjie oorkant die huis en teen die koppie op, is die veld oortrek met ‘n blommekleed. Oranje, goudgeel; met spatsels pers en blou tussen-in. Jy kan nie ophou kyk na die mooi nie (ons het nie eens nodig om ‘n tree te ry om die blommeskouspel te beleef nie). Selfs my vetplant-tuintjie voor die huis is uitspattig getooi in veral bondels pers met die olyfbome en lourierboom wat baldadig hul nuwe groei wys. Vroegoggend kuier die voëls reeds in die tuin en as ek die agterdeur oopskuif, begroet ‘n pienk-oranje ligskynsel vanuit die ooste my. Dan weet ek, nou kan ek maar weer begin slaai maak – van altyd af mos nog een van my gunsteling kosse en tog so maklik om aanmekaar te timmer.

Lenteslaai

Hierdie eenvoudige slaai met lekker baie groenigheid smaak heerlik met ‘n sitrusslaaisous (ek het juis oor die naweek nog die lekkerste lemoene en sagtesitrus van die plaas af gekry). As jy wil, kan jy ‘n paar skyfies lemoen ook by die slaai inmeng.

Dis tog alte maklik om krakelinge te maak met sade en neute in – saam met ‘n kasie rond dit die slaai perfek af en is net reg vir ‘n ligte middagete.

Genoeg vir 4 mense

Bereiding: 20 min

Gaarmaak: 10 min

LEMOENMOSTERD-SLAAISOUS

125 ml (1/2 k) lemoensap

Sap en gerasperde skil van 1 suurlemoen

30 ml (2 e) soesji-asyn

30 ml (2 e) olyfolie

2 knoffelhuisies, fyngedruk

15 ml (1 e) korrelmosterd

5 ml (1 t) Dijonmosterd

15 ml (1 e) heuning

45 ml (3 e) vars gekapte pietersielie, koljanderblare en ment (opsioneel)

Sout & varsgeknakte peper na smaak

KRAKELING

125 ml (½ k) sonneblomsade

125 ml (½ k) pampoensade of amandelvlokkies

Groot handvol bruinsuiker

Spatsel balsamieke asyn

SLAAI

250 g vars jong groenbone, gehalveer indien nodig

1 pak (250 g) baba-spinasie en/of roketblare

Paar gekleurde jong bete en/of radyse, in dun skyfies gesny of andersins ‘n paar lemoensegmente

Halwe wiel camembertkaas of ‘n rol roomkaas, in wiggies of skyfies gesny

1 SLAAISOUS Plaas al die bestanddele in ’n beker en meng goed met ‘n staafmenger.

2 KRAKELINGE Plaas die sonneblom- en pampoensade saam met amandelvlokkies in ‘n droë pan en braai tot dit net-net ‘n ligte goudbruin kleur het – skud die pan gereeld en pasop vir aanbrand.

3 Sprinkel die suiker en asyn oor en verhit tot die suiker net-net gesmelt het.

4 Giet die mengsel op ’n silikoonmat of met oliegesmeerde pannetjie uit en laat afkoel tot hard.

5 Giet kookwater oor die bone en verhit tot effens versag maar nog baie bros. Verfris onder koue water. Giet bietjie van die slaaisous oor.

6 Rangskik die blare en groenbone op ’n opdienbord.

7 Sprinkel van die beet- en/of radysskyfies oor.

8 Plaas die camembert of roomkaas bo-op.

9 Kraak die krakeling in stukke en sprinkel oor die slaai.

11 Sprinkel van die slaaisous oor en sit voor met res van die slaaisous.