Verlede week het ons afskeid geneem van Lekker en Goed, seisoen 2. En ek kyk met trots en ‘n tikkie hartseer terug na ‘n heerlike seisoen wat my toegelaat het om te doen wat ek die heel graagste doen: om heerlike kos aan mense voor te sit, wat tegelykertyd ook gesonder is. Maar die belangrikste v alles was ook die wonderlike span mense saam met wie ek gewerk het: reggiseur, Sanet Olivier, kosvervaardiger en stelontwerper, Herman Lensing saam met sy span, die kameramanne asook koordineerders en redigeerders by die produksiehuis, Homebrew. Weereens ‘n groot dankie aan julle.
Ek het so bietjie deur al die episodes gegaan en ‘n paar van my gunsteling resepte uitgesnuffel.
Die jogurtsaadbrood is altyd ‘n treffer (ek het om nou al menigmaal gebak), die vissamosas wys jou net wat mens alles met ‘n blik vis kan vermag, die filokappie op die geurige wortelsop verhef dit bo die gewone; die kerriesmakie oor die lendestuk maak dit werklik spesiaal en die beetmeringue op die suurlemoentert (wat nie met kondensmelk gemaak word nie) is heerlik anders en besonders. Lekker smul.
JOGURTSAADBROOD MET SARDIENTJIESMEER EN GUTZY UIEPIEKEL
JOGURT-SAADBROOD
Hierdie koringvrye saadbrood is ryk aan proteïen verskaf deur die jogurt, eiers, sade en selfs die hawermout. Dit bevat ook baie vesel, (hawermout bevat oplosbare sowel as onoplosbare vesel) en die sade bevat onversadigde vette.
Maak 1 medium broodjie
Bereiding: 10 min
Baktyd: 35 min
500 ml (2 k) hawermout (vervang helfte met soja-proteien)
15 ml (1 e) bakpoeier
5 ml (1 t) sout
180 ml (¾k) gemengde sade (vlassaad, sesamsaad, pampoensaad en sonneblomsaad)
30 ml (2 e) chia-saad
50 g sonneblomsaad of heel amandels
3 eiers
250 ml (1 k) natuurlike jogurt (Lancewood, lactolite)
Sowat 125 ml (1/2 k) Carmien groen rooibostee
Sade en hawermout vir oorsprinkel
Voorverhit die lugbraaier tot 190°C. Plaas ‘n vel lugbraaier-papier op die plaat van die lugbraaier.
1 Meng die hawermout, bakpoeier en sout in ‘n groot mengbak. Voeg die sade en neute by en meng weer goed
2 Klits die eiers in ‘n ander bak, voeg die jogurt en genoegsaam tee by en klits tot goed gemeng.
3 Voeg die nat bestanddele by die droë bestanddele en meng liggies tot deeglik gemeng. Moenie oormeng nie.
4 Plaas op die papier en vorm ‘n ovaalbroodjie, die grootte wat in ‘n lugbraaier sal pas.
5 Sprinkel hawermout en sade bo-oor.
6 Plaas die plaat van die lugbraaier in die laaitjie en sit die broodjie bo-op. Bak 30 minute lank tot gaar en ‘n toetspen skoon uit die broodjie kom, bedek met tinfoelie halfpad deur die baktyd indien die broodjie te donker bak.
7 Verwyder die broodjie uit die lugbraaier, draai om met die onderkant na bo en bak vir ‘n verdere 5 minute of tot die onderkant drooggebak is.
SARDIENTJIESMEER
3 eiers, 7 min gekook en afgedop
2 blikke sardientjies met olie
60 ml (¼k) vars suurlemoensap
45 ml (3 e) gerasperde suurlemoenskil
5 ml (1 t) sumac
Sout en peper na smaak
1 Plaas al die bestanddele in die NutriBullet. Verwerk tot fyn en glad. Voeg water by indien te styf en geur met sout en peper.
GUTZY UIEPIEKELS
Maak 1 bottel (750 ml) piekel
Bereiding: 20 min
Gaarmaak: 6 min
500 ml (2 k) appelasyn
500 ml (2 k) water
15 ml (1 e) sout
125 ml (1/2 k) suiker
7,5 ml (11/2 t) heel koljandersaad
5 ml (1 t) heel vinkelsaad
5 ml (1 t) mosterdsaad
1 sakkie elk Carmien GUT en Carmien groen rooibostee
GROENTE
6 rooi uie, in ringe gesny saam met 5 knoffelhuisies geskil
1 Was en steriliseer glasflesse en deksels en verdeel jou gekose groente, buiten tamaties, tussen die flesse .
2 Giet die basiese piekelmengsel in ‘n kastrol en voeg die speserymengsel (soos gespesifiseer by elke groentesoort) by.
Bring tot kookpunt en kook 5 minute. Voeg die teesakkies by, laat trek so 1 minuut en verwyder die teesakkies.
4 Giet die piekelmengel oor die groente, maak seker dat die groente heeltemal bedek is. Maak flesse toe en seël. Keer onderstebo en laat afkoel.
Laat staan sowat 3 dae voor jy dit voorsit.
VISSAMOSAS MET KOLJANDERDOOPSOUS
Maak sowat 40 samosas
Voorbereiding: 40 min
Baktyd: 15 min
VULSEL
2 blikke (400 g each) Lucky Star sardyne in tamatiesous
Olie
2 Wildeklawer-uie, gekap
1 cm stuk vars gemmer, gerasper
2 knoffelhuisies, gerasper
Groot handvol mentblare, gekap
Groot handvol koljanderblare, gekap
1—2 vars brandrissies, ontpit en fyn gekap
30 ml (2 e) appelkooskonfyt
2,5 ml (½ t) borrie
5 ml (1 t) sout
10 ml (2 t) gemaalde koljander
5 ml (1 t) gemaalde komyn
30 ml (2 e) suurlemoensap
SAMOSAS
10 velle filodeeg, ontdooi
olie
Sesamsade
VIR VOORSIT
Koljanderdoopsous
Voorverhit die oond of lugbraaier to 190°C
1 Dreineer die vis en maak fyn.
2 Verhit olie in ‘n pan en braai die uie tot sag, voeg die gemmer en knoffel by, braai bietjie, voeg dan die gevlokte vis by.
3 Voeg die res van die vulselbestanddele by, verlaag die hitte en prut stadig vir sowat 15 min. tot geurig.
4 Laat afkoel.
5 Gebruik 15 ml (1 e) vulsel per samosa.
6 Plaas die filodeegvelle opmekaar. Gebruik ‘n skerp mes en sny in 6 repe, 5—6 cm wyd. Bedek lossies met ‘n klam doek om te voorkom dat die filodeeg uitdroog.
7 Gebruik 1 reep deeg per keer en plaas in die lengte op ‘n plat oppervlak, verf liggies met olie.
8 Vou die onderste punt diagonaal oor om ‘n pakkie te maak en skep 15 ml (1 e) van die vulsel in. Vou die “pakkie” diagonaal oor en vou dan op en oor tot ‘n driehoekie gevorm is.
8 Plaas op ‘n bakplaat, verf met olie, sprinkel sesamsaad oor. Herhaal met filodeeg en vulsel.
9 Bak 12—15 minute tot goudbruin. Sit voor met koljanderdoopsous.
KOLJANDERDOOPSOUS
Maak sowat 125 ml
Bereiding: 5 min
40 g vars koljanderblare
2,5 ml (½ t) sout
2 brandrissies, gekap
10 ml (2 t) knoffel, fyngedruk
15 ml (1 e) fyn klapper
30 ml (2 e) water
15 ml (1 e) suiker
30 ml (2 e) appelasyn
60 ml (¼ k) olie
Plaas al die bestanddele in die voedselverwerker of NutriBullet en verwerk tot glad. Sit voor saam met die samosas.
LEMOENWORTELSOP
Genoeg vir 4 mense
Bereiding: 20 min
Kooktyd: 20—30 min
30 ml (2 e) olie
1 prei, in ringe gesny
1 ui, gekap
15 ml (1 e) kerriepoeier
5 ml (1 t) fyn komyn
10 ml (2 t) fyn koljander
1 kaneelstok
8 groot wortels, geskil en in stukke gesny
1 klein botterskorsie, geskil en ontpit en in stukke gesny
1, 5 liter aftreksel, gemaak met 6 Carmien Focus en 2 Carmien Boost-teesakkies
Gerasperde skil en sap van 2 lemoene
7 ml (1,5 ml ) bruinsuiker
Sout en swartgemaalde swartpeper na smaak
250 ml (1 k) dik volroomjogurt
Handvol gekapte koljanderblare
1 vel filodeeg, dubbel gevou
gesmelte botter
geroosterde pampoenpitte
1 Verhit die olie in ‘n pan en braai die prei en ui daarin tot sag.
2 Meng die kerrie en fyn speserye deur.
3 Voeg die groente by asook die aftreksel en lemoen.
4 Geur met suiker, sout en peper.
5 Bring tot kookpunt, verlaag die hitte en prut tot die groente sag is.
6 Verwyder van die hitte, verwyder die kaneelstok en verpulp met ‘n stokmerger. Roer die jogurt en koljanderblare by, verhit weer indien verkies.
7 Skep in bakkies, bedek met ‘n vel filodeeg, bind vas met tou en verf met botter, sprinkel pampoenpitte oor.
8 Bak by 180°C of tot bruin. Sit warm voor.
HEEL GEKERRIEDE LENDESTUK
Genoeg vir 4—6 mense
Bereiding: 30 min
Gaarmaak: sowat 1 uur
MASALASMEERSEL
1 elk sakkie Carmien Zesty lemon, Turkish Delight en Revive
2 sakkies Carmien Focus of 1 sakkie Carmien Masala Chai-cooking bag
300 ml kookwater
10 ml (2 t) heel komynsaad
15 ml (1 e) heel koljandersaad
1 heel steranys
6 knoffelhuisies, geskil
50 g vars gemmer, gerasper
Groot handvol vars kruie soos pietersielie, koljander, ment
Sap en gerasperde skil van 2 suurlemoene en 2 lemmetjies
60 ml (¼ k) olie
VLEIS
1,5 kg heel beeslende (nie ligter nie)
sout
3 uie, in wiggies gesny
6-8 aartappels, in wiggies gesny
250 ml (1 k) Carmien groen rooibostee (2 sakkies)
olie
natuurlike jogurt vir by sous
1 Plaas die teesakkies in ‘n beker en giet die kookwater oor. Laat afkoel en verwyder die teesakkies.
2 Rooster die komyn en koljandersade in ‘n droë pan. Plaas saam met die steranys in ‘n stamper en maak fyn met ‘n vysel, andersins gebruik ‘n Nutribullet.
3 Maak die knoffel, gemmer en kruie fyn in die voedselverwerker, voeg die fyngestampte speserye en gerasperde skil by.
4 Skakel die voedselverwerker aan en voeg die suurlemoensap en lemmetjiesap asook die afgekoelde tee en olie by.
5 Verwerk tot ‘n smeerbare mengsel.
6 VLEIS Maak ‘n paar insnydings met ‘n skerp mes in die vleis en vryf die vleis oraloor goed in met die masalamengsel. Marineer verkieslik oornag in die yskas.
7 Bring vleis tot kamertemperatuur, haal uit die marinade (hou enige oorskiet marinade eenkant) en geur met sout.
8 Voorverhit die oond tot 160°C.
9 Pak die uie in die middel van ‘n oondbak en plaas die vleisstuk bo-op.
10 Pak die aartappelwiggies rondom die vleis en geur dit liggies met sout.
11 Giet die helfte van die groen rooibostee in die bak en besprinkel die aartappels liggies met olie
12 Oondbraai as volg: 20—25 minute per 500 g plus 20 minute ekstra vir mediumgaar en tot die vleis gaar is na jou voorkeur.
13 Laat rus die vleis te minste 10 minute voor dit voorgesny word.
14 Plaas die vleis op ‘n dienbord en rangskik die aartappelskywe (en uie) rondom. Hou warm.
15 Giet nog groen rooibostee by die pansappe in die pan en verhit op die stoofplaat tot die skraapsels loskom.
16 Giet die pansappe in ‘n kastrolletjie, voeg die oorskiet marinade by en laat kook tot geurig. Roer bietjie natuurlike jogurt by vir ‘n lekker romerige sous en sit voor saam met die vleisstuk en aartappelskywe. Geniet met sambals.
SAMBALS
Tamatiesambal: Sny ‘n hand vol kerietamaties kleiner op. Voeg 1 gekapte rooi-ui by. Meng ‘n bietjie bruin-asyn, ‘n strooisel suiker en 1 gekapte groen brandrissie by. Sprinkel koljanderblare oor.
Piesangsambal: Sny piesangs in skyfies, sprinkel suurlemoensap oor asook bietjie klapper
Komkommersambal Sny ‘n kwart komkommer in klein blokkies, voeg ‘n handvol gekapte ment en 1 gekapte rooi brandrissie by. Vou 125 ml (1/2 k) volroomjogurt by.
Pynappelsambal Sny ‘n pynappel in stukke, voeg ‘n handvol gekapte koljanderblare en 1 groen of rooi gekapte brandrissie by.
SUURLEMOENTERT MET BEETMERINGUE
Maak 1 medium tert
Bereiding: 20 min
Gaarmaak: 50 min
KORS
60 ml (¼ k) bruinsuiker of versoeter soos ethritinol
250 ml (1 k) hawermout, liggies gerooster indien verkies
80 ml (⅓ k) fyn klapper
60 ml (¼ k) klappermeel
Knippie bakpoeier
Knippie sout
1 eierwit
80– 115 g klapperolie of botter, gesmelt
VULSEL
250 ml (1 k) suiker of helfte versoeter soos ethritinol
4 ekstragroot eiers plus eiergeel van die kors
250 ml (1 k) volroomjogurt
180 ml (¾ k) vars uitgedrukte suurlemoensap
Fyngerasperde skil van 1 suurlemoen
MERINGUE
1 Wildeklawer-beet, ongeskil, gerasper en sap uitgedruk
3 eierwitte, kamertemperatuur
180 ml (¾ k) strooisuiker of heuning
’n knippie kremetart
15 ml (2 e) mielieblom
5 ml (1 t) vanieljegeursel
Voorverhit die oond tot 180°C. Spuit ‘n 23-cm losboompan met kossproei.
1 KORS Plaas die suiker, hawermout, klapper en klappermeel saam met die bakpoeier en sout in die bak van ‘n voedselverwerker. Pols tot fyn. Voeg die eierwit by en pols tot deurgemeng. Voeg net genoegsaam gesmelte klapperolie of botter by om ‘n saamdrukbare deeg te vorm.
2 Druk die deeg vas op die bodem en teen die kante van die pan. Verkoel sowat ‘n halfuur lank, prik die bodem liggies en bak dan 10 minute.
2 Verlaag die temperatuur na 140°C.
3 VULSEL Klits die suiker en versoeter, indien gebruik, eiers, jogurt, suurlemoensap en –skil goed saam. Giet in die voorbereide kors en bak 10 minute. Verlaag die hitte tot 90°C en bak verder tot die vulsel net gestol, maar steeds binne nog effe sag is, sowat 20—30 minute. Verwyder uit die oond en laat afkoel.
4 MERINGUE Plaas die beetsap, eierwitte, suiker of heuning en kremetart in die menger se bak en plaas oor ‘n kastrol met kookwater. Laat dit sowat 5 minute prut terwyl gedurig geroer word en tot die mengsel opgelos en goed warm is.
5 Verwyder van die hitte, plaas bak terug in die menger en klits tot lig en blink. Vou die mielieblom en vanieljegeursel in. Spuit bolletjies meringue bo-op die suurlemoenvulsel en skroei effe met ‘n blaasvlam.
Carmen Niehaus 